Polska edukacja w Unii Europejskiej
Chcielibyśmy, aby wiedza i umiejętności zdobyte w polskim systemie edukacyjnym pozytywnie nas wyróżniały spośród innych narodów, z którymi tworzymy wielką rodzinę narodów europejskich.
Do tego ta reforma jest niezbędna. To jest pewien przymus sytuacji, który w moim przekonaniu powinien dodawać odwagi, ale także ukierunkowywać dyskusję tych wszystkich środowisk, którym problemy polskiego szkolnictwa, polskiej edukacji leżą na sercu. Ten swoisty przymus to znalezienie się naszego kraju, Polski, Polaków, także polskiego systemu edukacji w ramach szerszego politycznego projektu, jakim jest Unia Europejska.

Edukacja to potencjał przyszłego rozwoju
Przez dwadzieścia lat transformacji zbudowaliśmy podstawy gospodarki rynkowej, zmieniliśmy wiele instytucji, w wielu dziedzinach poprawiło się, ale nie umieliśmy w odpowiednim momencie zbudować dobrego, silnego potencjału przyszłego rozwoju, a przyszły rozwój to gospodarka oparta na wiedzy. To gospodarka, w której jakość kapitału ludzkiego i jakość kapitału intelektualnego będą decydowały o tym, jakie będzie miejsce Polski nie tylko w Europie, ale w całym świecie. I dlatego edukacja jest tak ważna.

Musimy sprostać wyzwaniom
Reformowanie polskiej edukacji zostało zainicjowane przez Panią Minister Hall z wielką determinacją, odwagą i z wielką wyobraźnią. To nie jest reformowanie dla samego reformowania, tylko jest to otwieranie tych ścieżek, które mają doprowadzić polski system edukacyjny do tego, aby sprostał wyzwaniom zmieniającego się świata.

Elitaryzm i egalitaryzm polskiej szkoły
Szkoła nowoczesna musi być z jednej strony egalitarna, wyrównująca szanse, ale z drugiej strony, w określony sposób elitarna, wyłaniająca talenty. Dlatego szkoła musi uczyć uczenia się, indywidualizować, personalizować proces uczenia się i musi także zadbać o to, żeby różnorodne talenty każdego ucznia rozwijały się, a także zadbać o spójność między indywidualnymi talentami a przyszłym rynkiem pracy i przyszłą gospodarką. To są wyzwania kluczowe. Szkoła nowoczesna, odpowiadająca na te wyzwania i budująca potencję przyszłego rozwoju, musi być szkołą z jednej strony egalitarną, wyrównującą szanse, ale z drugiej strony w określony sposób elitarną, wyławiającą talenty. Bo bez talentów, bez klasy kreatywnej nie rozwiążemy problemów, których dzisiaj nawet nie możemy sobie wyobrazić.

Jakość kształcenia
Reforma programowa zakłada rzetelne kształcenie ogólne z podstawowych dziedzin nauki, dzięki czemu nauka będzie się odbywać w wolniejszym tempie, ale będzie to solidna wiedza ze wszystkich obszarów.
Chcemy uzyskać dobrą jakość kształcenia, przenieść swoją uwagę z procesu na efekty kształcenia. To znaczy, że trzeba zacząć od precyzyjnego opisu efektów kształcenia - co chcemy uzyskać po każdym etapie edukacyjnym i jakie przedsięwzięcia musimy podjąć.

Opis wymagań
Przygotowaliśmy opis wymagań, jakie ma spełniać przeciętnie uzdolniony uczeń na koniec każdego etapu kształcenia. Jest to zupełnie inne podejście niż dotychczas. Do tej pory opisywaliśmy, czego będziemy próbowali uczyć uczniów. Dziś mówimy inaczej: uczeń po ukończeniu gimnazjum musi umieć to i to, a po ukończeniu liceum musi umieć to i to.
Mamy listy pojęć, umiejętności, treści, które uczeń w szkole ma opanować. Są też tak zwane wymagania ogólne. To są takie drogowskazy edukacji. Idzie o to, żeby wydobywać na pierwszy plan umiejętności podstawowe, które będą potrzebne człowiekowi przez całe życie.

Wczesna edukacja szkolna
Przejście z przedszkola do szkoły podstawowej ma być płynne i w zasadzie dla dziecka niedostrzegalne. To znaczy szkoła ma zapewnić warunki opieki bardzo zbliżone do opieki przedszkolnej, ale w szkole dziecko ma się zacząć uczyć czytać, pisać czy liczyć. Ta opieka jest tu szczególnie ważna. Szkoła podstawowa ma wyrównywać szanse edukacyjne, ale to nie znaczy, ze ma tylko słabszym uczniom pomagać nadrobić zaległości. To znaczy także, ze ma także uczniom zdolniejszym, w tym samym czasie, kiedy inni nadrabiają zaległości, zaoferować zajęcia na poziomie ich możliwości, czyli postawić przed nimi wyzwania.

Nowe formy wychowania przedszkolnego
Nowe formy wychowania przedszkolnego muszą być elastyczne, przystosowane do potrzeb lokalnego środowiska. Umożliwiają one zakładanie punktów przedszkolnych wszędzie tam, gdzie z różnych przyczyn nie jest możliwe założenie tradycyjnego przedszkola. Punkty przedszkolne i zespoły przedszkolne mają stanowić uzupełnienie tradycyjnych przedszkoli. Organizacje pozarządowe, które realizowały program pilotażowy „Alternatywne formy edukacji przedszkolnej”, dowiodły, że był to sukces. To dobry projekt, z którego wiele czerpiemy.

Finansowanie edukacji sześciolatków
Cieszy nas, że sześciolatek - de facto uczeń już od dłuższego czasu - będzie subwencjonowany. Stwarza to możliwość, że pieniądze „odzyskane” przez gminę z finansowania sześciolatka mogą być przesunięte w jednostkach samorządu terytorialnego na opiekę przedszkolną.