Nauczycielu! Sprawdź najnowszy zestaw lektur!

W dniu 29 sierpnia 2008 r. wprowadzono nowelizację rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458, z późn. zm.). Ma ona na celu ograniczenie wykazu lektur obowiązkowych na rzecz zwiększenia swobody nauczycieli w doborze utworów literackich.

W rozporządzeniu podano przykładowe tytuły lektur (zob. niżej). Nauczyciel, biorąc po uwagę zdolności i zainteresowania uczniów, sam wybierze lektury, które powinni oni poznać. Będzie mógł także wybrać inne utwory, nieuwzględnione w proponowanych wykazach. Chodzi o to, by rozbudzić zainteresowania czytelnicze dzieci i młodzieży.

Wykaz lektur zawarty w powyższym rozporządzeniu ma obowiązywać już w roku szkolnym 2008/2009.

Jak zapewnia MEN, zmiana ta nie będzie miała wpływu na obowiązujące standardy wymagań egzaminacyjnych, gdyż są one sformułowane na poziomie ogólnym. Nie wpłynie także na programy nauczania i podręczniki szkolne.
Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo na stronie:
http://bip.men.gov.pl/akty_prawne/akty_prawne.php
http://bip.men.gov.pl/akty_prawne/rozporzadzenie_20080829_uzasadnienie.pdf

Lektura w szkole podstawowej w klasach 4-6:
• Utwory zaproponowane przez uczniów i nauczyciela (dwie powieści lub dwa zbiory opowiadań w klasie IV oraz po trzy zbiory opowiadań w klasach V i VI).
• Baśnie i legendy, opowiadania i utwory poetyckie, w tym pochodzące z regionu.
• Fragmenty wybranych utworów polskiej i światowej klasycznej literatury dziecięcej i młodzieżowej.
• Teksty reprezentatywne dla źródeł kultury europejskiej.
• Utwory prozatorskie i poetyckie wprowadzające w polską tradycję i współczesność literacką.
• Teksty reprezentatywne dla różnych rodzajów, gatunków i form artystycznego wyrazu, ze szczególnym uwzględnieniem utworów epickich.
• Teksty użytkowe, publicystyczne, popularnonaukowe, przedtawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne.

Przykładowy wykaz lektur w szkole podstawowej w klasach 4-6:
Carlo Collodi – Pinokio; Wiktor Gomulicki – Wspomnienia niebieskiego mundurka; Irena Jurgielewiczowi – Ten obcy; Rudyard Kipling – Księga Dżungli; Józef Ignacy Kraszewski – Stara Baśń; C.S. Lewis – Opowieści z Narnii cz. I: Lew, Czarownica i stara szafa; Kornel Makuszyński – Szatan z siódmej klasy; Lucy Maud Montgomery – Ania z Zielonego Wzgórza; Edmund Niziurski – Sposób na Alcybiadesa; Henryk Sienkiewicz – W pustyni i w puszczy; Alfred Szklarski – Tomek w krainie kangurów; ks. Jan Twardowski – Zeszyt w kratkę; Mark Twain – Przygody Tomka Sawyera; Juliusz Verne – W 80 dni dookoła świata; Stanisław Lem – Bajki robotów.
Nauczyciel może wybrać utwory niewymienione w wykazie.

Lektura w gimnazjum:
• Wybrane utwory z klasyki światowej: Biblia (fragmenty); mitologia(wybór); Homer – Iliada lub Odyseja (fragmenty); Sofokles – Antygona; Pieśń o Rolandzie (fragmenty); Wiliam Szekspir – Romeo i Julia; Miguel Cervantes – Don Kichote (fragmenty); Karol Dickens – Opowieść wigilijna lub Dawid Cooperfield (fragmenty); Antoni Czechow – wybrana nowela; Antoine de Saint-Exupéry – Mały Książę lub Nocny lot; Ernest Hemingway – wybrane opowiadania.
• Wybrane utwory z klasyki polskiej: Bogurodzica; Jan Kochanowski – wybrane fraszki, pieśni, psalmy i treny; wybór poezji barokowej; Ignacy Krasicki – wybrane bajki i jedna z satyr; Adam Mickiewicz – wybrane bajki i ballady, Dziady cz. II, Pan Tadeusz (fragmenty); Juliusz Słowacki – Balladyna (fragmenty); Aleksander Fredro – Zemsta; Henryk Sienkiewicz – wybrana nowela; Bolesław Prus – wybrana nowela; Stefan Żeromski – Syzyfowe prace, wybrana nowela.
• Wybór liryki XIX wieku, wybór poezji XX wieku.
• Wybór nowelistyki XIX i XX wieku (w tym co najmniej jeden utwór pozytywistyczny).
• Wybrane utwory współczesnej prozy polskiej i dramatu.
• Wybrane utwory o dorastaniu, w tym powieści dla młodzieży.
• Przykłady pamiętnika, dziennika, korespondencji literackich, reportażu, w tym Aleksander Kamiński – Kamienie na szaniec; Miron Białoszewski – Pamiętnik z powstania warszawskiego (fragmenty).
• Przykłady literatury regionalnej, wkład literatury regionalnej do ogólnopolskiej skarbnicy literackiej.
• Wybrane z czasopism i prasy codziennej teksty publicystyczne, informacyjne i reklamowe.
• Utwory zaproponowane przez uczniów i nauczyciela, w tym literatura popularna (co najmniej jeden utwór w każdej klasie).
• Inne składniki kultury (przedstawienia teatralne, filmy, słuchowiska radiowe, programy telewizyjne, przekazy ikoniczne, poezja śpiewana).

Przykładowy wykaz lektur w gimnazjum:
Biblia (Pieśń nad Pieśniami, Hymn św. Pawła o miłości, Apokalipsa); Antoni Czechow – Śmierć urzędnika; Ernest Hemingway – Stary człowiek i morze; Arkady Fiedler – Dywizjon 303; Melchior Wańkowicz – Ziele na kraterze; Jan Kochanowski – pieśń: Czego chcesz od nas Panie…; Adam Mickiewicz – Ballady i romanse; Henryk Sienkiewicz – Krzyżacy; Bolesław Prus – Kamizelka; Zofia Kossak-Szczucka – Bursztyny.
Utwory Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Zbigniewa Herberta, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Kazimierza Wierzyńskiego, Jana Lechonia, Tadeusza Różewicza, Wisławy Szymborskiej, Czesława Miłosza, ks. Jana Twardowskiego.
Powieści dla młodzieży Małgorzaty Musierowicz lub Ireny Jurgielewiczowej.
Paweł Juchniewicz – Wujek Karol. Kapłańskie lata Papieża; Karolina Lanckorońska – Wspomnienia wojenne.
Nauczyciel może wybrać utwory niewymienione w wykazie.

Lektura w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym, technikum, uzupełniającym liceum ogólnokształcącym i technikum uzupełniającym

Kształcenie w zakresie podstawowym:

• Literatura polska: Bogurodzica w kontekście poezji średniowiecznej; Jan Kochanowski – pieśni i treny (wybór); poezja baroku (wybór); Ignacy Krasicki – satyry i liryki (wybór); Adam Mickiewicz – Pan Tadeusz, Dziady cz. III; wybrane sceny z dramatów romantycznych (w tym utwory Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego); wybór poezji romantycznej (w tym utwory Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Cypriana Kamila Norwida); Bolesław Prus – Lalka; Eliza Orzeszkowa – Nad Niemnem (fragmenty); wybór nowel pozytywistycznych; Henryk Sienkiewicz – wybrana powieść; wybór poezji młodopolskiej; Stanisław Wyspiański – Wesele; Władysław Stanisław Reymont – Chłopi t. 1: Jesień; Stefan Żeromski – Ludzie bezdomni, Przedwiośnie; Witold Gombrowicz – fragmenty prozy; wybrany utwór z prozy polskiej XX wieku (w tym utwór Marii Dąbrowskiej i Zofii Nałkowskiej); wybrany dramat XX wieku (w tym utwór Sławomira Mrożka i Tadeusza Różewicza); Tadeusz Borowski – wybrane opowiadania; Gustaw Herling-Grudziński – Inny świat; wybór poezji polskiej XX wieku (w tym utwory Bolesława Leśmiana, Leopolda Staffa, Juliana Tuwima, Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, Czesława Miłosza, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego, Tadeusza Różewicza, Zbigniewa Herberta, Mirona Białoszewskiego, Wisławy Szymborskiej, Stanisława Barańczaka i ks. Jana Twardowskiego); wybrane fragmenty prozy dokumentalnej (reportaż, dziennik, pamiętnik) i eseistycznej; utwory współczesne zaproponowane przez uczniów i nauczyciela; inne teksty kultury (spektakle teatralne, filmy, utwory muzyczne, obrazy, słuchowiska, programy telewizyjne, teksty prasowe).
• Literatura powszechna: wybrany klasyczny dramat starożytnej Grecji; Horacy – wybór pieśni; Wiliam Szekspir – wybrany dramat; Molier – wybrana komedia; Johann Wolfgang von Goethe – Cierpienia młodego Wertera; wybrana europejska powieść XIX wieku; Joseph Conrad – wybrany utwór; wybrana powieść XX wieku.

Przykładowy wykaz lektur w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym, technikum, uzupełniającym liceum ogólnokształcącym i technikum uzupełniającym

Kształcenie w zakresie podstawowym:

Piotr Skarga – Kazania sejmowe (wybór); Ignacy Krasicki – Pieśń; Hymn do miłości Ojczyzny; Stanisław Staszic – Przestrogi dla Polski (fragmenty); Adam Mickiewicz – Konrad Wallenrod; Juliusz Słowacki – Kordian; Zygmunt Krasiński – Nie-Boska komedia (wybrane sceny); Listy (wybór); Henryk Sienkiewicz – Quo vadis; Potop; Maria Dąbrowska – Noce i dnie; Bruno Schulz – Sklepy cynamonowe (wybrane opowiadania); Zofia Nałkowska – Granica; Sławomir Mrożek – Tango; Zofia Kossak-Szczucka – Pożoga; Tadeusz Borowski – Pożegnanie z Marią (wybrane opowiadania); Witold Gombrowicz – Ferdydurke; Jan Paweł II – Pamięć i tożsamość; Ryszard Kapuściński - Cesarz; abp Kazimierz Majdański – Będziecie Moimi świadkami…; kardynał Stefan Wyszyński – Zapiski więzienne; Sofokles – Król Edyp; Wiliam Szekspir – Makbet; Molier – Świętoszek; Daniel Defoe – Robinson Crusoe; Fiodor Dostojewski – Zbrodnia i kara; Joseph Conrad – Lord Jim; C.S. Lewis – Listy starego diabła do młodego; George Orwell – Folwark zwierzęcy.
Nauczyciel może wybrać utwory niewymienione w wykazie.

Lektura w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym, technikum, uzupełniającym liceum ogólnokształcącym i technikum uzupełniającym

Kształcenie w zakresie rozszerzonym:

• Literatura polska: Jan Kochanowski – Treny; wybrany dramat romantyczny Juliusza Słowackiego lub Zygmunta Krasińskiego; Witold Gombrowicz – Trans-Atlantyk; Maria Kuncewiczowa – Cudzoziemka; Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy) – Szewcy.
• Literatura powszechna: Dante Alighieri – Boska Komedia (fragmenty); Johann Wolfgang von Goethe – Faust (fragmenty); Franz Kafka – Proces; Michaił Bułhakow – Mistrz i Małgorzata.

Przykładowy wykaz lektur w liceum ogólnokształcącym, liceum profilowanym, technikum, uzupełniającym liceum ogólnokształcącym i technikum uzupełniającym

Kształcenie w zakresie rozszerzonym:

Henryk Rzewuski – Pamiątki Soplicy (wybór); Hanna Malewska – Sir Tomasz More odmawia; Wiesław Myśliwski – Kamień na kamieniu lub Antoni Libera – Madame; wybrany utwór polskich pisarzy emigracyjnych: Andrzeja Bobkowskiego i Józefa Mackiewicza; Włodzimierz Odojewski – Zasypie wszystko, zawieje; Święty Augustyn – Wyznania (fragmenty); Platon – Obrona Sokratesa.
Nauczyciel może wybrać utwory niewymienione w wykazie.

Najnowsze publikacje