Pytania i odpowiedzi - zmiany w edukacji, nowa podstawa programowa, reforma programowa

Pytania i odpowiedzi


10 lipca 2008 roku MEN ogłosił projekt nowej podstawy programowej. Minister edukacji Katarzyna Hall zapowiada, że jeżeli projekt nowelizacji ustawy o systemie oświaty zostanie uchwalony do końca 2008 roku, to zacznie on obowiązywać od 31 marca 2009 roku.


• zapewnienie wysokiej jakości kształcenia na wszystkich poziomach edukacyjnych: przedszkolnym, podstawowym, gimnazjalnym i ponadgimnazjalnym, a w szczególności poprawa efektów kształcenia w gimnazjum i liceum
• zapewnienie lepszego dostępu do edukacji najmłodszych dzieci, poprzez upowszechnienie edukacji przedszkolnej i przyspieszenie obowiązku szkolnego
• podniesienie rangi nauczania języków obcych
• wprowadzenie modelu kształcenia lepiej dopasowanego do indywidualnych potrzeb i zdolności uczniów.


Projektowane obecnie zmiany mają na celu obniżenie do 6 lat wieku, w którym dziecko rozpocznie spełnianie obowiązku szkolnego, z pozostawieniem dotychczasowych możliwości przyśpieszania i odraczania o jeden rok momentu rozpoczynania realizacji tego obowiązku. Wprowadzanie obniżonego wieku szkolnego będzie rozłożone na 3 lata szkolne (2009/2010, 2010/2011, 2011/2012). W okresie tym rodzice sześcioletnich dzieci będą mogli — na swój pisemny wniosek, bez konieczności uzyskiwania opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej — odroczyć lub przyśpieszyć o jeden rok pójście dziecka do pierwszej klasy.


W pierwszej klasie będą dzieci z dwóch kolejnych roczników i będą realizowały jedną, zmienioną podstawę programową, uwzględniającą obecność dzieci młodszych, tak, aby można było wyrównać poziom wiedzy i umiejętności obu grup wiekowych.
Decyzję o łącznym lub rozdzielnym organizowaniu nauczania zróżnicowanej wiekowo grupy pierwszoklasistów ostatecznie podejmie dyrektor szkoły, kierując się między innymi liczbą uczniów i ich wcześniejszym doświadczeniem edukacyjnym oraz opinią wychowawcy klasy.


Proces wprowadzania obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego został rozłożony na 2 lata. Od dnia 1 września 2009 roku dzieci w wieku 5 lat będą miały prawo do rocznego przygotowania przedszkolnego, co oznacza, że samorząd gminny będzie miał obowiązek zapewnienia bezpłatnej edukacji przedszkolnej tym 5-latkom, których rodzice będą sobie tego życzyć. Od dnia 1 września 2010 roku prawo dzieci w wieku 5 lat do rocznego wychowania przedszkolnego zostanie przekształcone w obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego.


Łagodne przejście od metodyki przedszkolnej do szkolnej – to założenie pozwoli wyrównać szanse edukacyjne już na wstępnym etapie nauki.
Nauczanie początkowe, bliższe edukacji przedszkolnej, będzie zindywidualizowane, połączone z zabawą i opieką. Pracownie klas pierwszych będą przypominać sale przedszkolne (z osobnym miejscem do zabawy i do nauki).
Edukacja wczesnoszkolna będzie realizowana w formie kształcenia zintegrowanego lub przedmiotowego. Wskazane jest, aby przynajmniej w pierwszej i drugiej klasie uczniowie mieli zajęcia zintegrowane. W klasie trzeciej można już wprowadzać naukę przedmiotową. To szkoła i nauczyciel będą decydować o zakresie nauczania zintegrowanego.


Projekt nowej podstawy programowej został sformułowany językiem efektów i jasno określa standardy wymagań egzaminacyjnych.
Podstawa programowa formułuje jasne wymagania wobec osiągnięć szkolnych uczniów kończących kolejne etapy kształcenia. Zadaniem szkół i systemu egzaminacyjnego jest sprawdzanie rzeczywistych osiągnięć uczniów z punktu widzenia wymagań podstawy programowej.


„Profil absolwenta szkoły” to zawarty w podstawie programowej zakres wiedzy i umiejętności, w które powinien być wyposażony przeciętny absolwent wskazanego etapu edukacyjnego.
I tak np.:

Uczeń po zakończeniu edukacji wczesnoszkolnej:
• wszechstronnie rozwija osobowość w relacji ze światem
• korzysta z informacji
• dostrzega i interpretuje związki przyczynowo-skutkowe
• rozpoznaje i rozwiązuje problemy
• wykorzystuje wiedzę w praktyce.

Absolwent szkoły podstawowej:
• aktywnie wykorzystuje informacje
• uczy się samodzielnie
• rozumuje i argumentuje
• planuje działania
• tworzy strategię rozwiązywania problemów
• posługuje się technologiami
• jest aktywny fizycznie.

Absolwent gimnazjum:
• potrafi dokonać wyboru drogi dalszej edukacji
• ma ukształtowane zainteresowania i system wartości
• uczestniczy w projektach społecznych
• zna dwa języki obce.


• nauczanie zintegrowane – 6 godzin tygodniowo w cyklu kształcenia, wykorzystanych na różnego rodzaju zajęcia zwiększające szanse edukacyjne uczniów klas I-III (dla uczniów słabszych będą to zajęcia uzupełniające wiedzę, dla uczniów zdolniejszych – pogłębiające wiedzę)
• klasy IV-VI – 4 godziny tygodniowo w cyklu kształcenia, wykorzystane na różnego rodzaju zajęcia zwiększające szanse edukacyjne uczniów klas IV-VI (dla uczniów słabszych będą to zajęcia uzupełniające wiedzę, dla uczniów zdolniejszych – pogłębiające wiedzę)
• w gimnazjum uczniowie będą mieli do wyboru moduł artystyczny oraz techniczny w wymiarze 30 godzin rocznie, co dla części z nich będzie stanowiło ważny element preorientacji zawodowej; ponadto uczeń będzie mógł skorzystać z 30-godzinnych dodatkowych zajęć z języka polskiego i matematyki, których celem będzie zwiększanie szans edukacyjnych oraz do specjalistycznej terapii, np. logopedycznej, zaleconej mu na podstawie odpowiedniej diagnozy.


Celem tego połączenia jest przede wszystkim uniknięcie powtórzeń treści programowych, a przez to bardziej racjonalne zagospodarowanie sześcioletniego cyklu nauki.
Uczeń gimnazjum ma za sobą pierwszy i drugi etap edukacji, na których uzyskał elementarną wiedzę i umiejętności potrzebne do rozwoju osobistego. Trzeci – gimnazjalny – etap edukacyjny służy przede wszystkim poszerzeniu i uporządkowaniu tych wiadomości oraz wspieraniu ucznia w rozpoznawaniu własnych predyspozycji i określeniu drogi dalszego kształcenia.


Od pierwszej klasy szkoły podstawowej jeden język obcy stanie się obowiązkowy i będzie realizowany w wymiarze 6 godzin tygodniowo.
Przechodzący do gimnazjum uczeń powinien mieć, z jednej strony, możliwość kontynuacji wybranego wcześniej języka, z drugiej strony – powinien uczyć się w grupie osób o zbliżonym poziomie umiejętności.
Spełnienie tych warunków wymaga przyjęcia w gimnazjum odpowiednich rozwiązań organizacyjnych. Najefektywniejszy sposób polega na wydzieleniu zajęć językowych z typowego systemu klasowo-lekcyjnego. Oznacza to, że przydział do grupy językowej nie będzie tożsamy z przydziałem do klasy. Podstawowym narzędziem wstępnego pomiaru może być odpowiednio skonstruowany test różnicujący.


Oprócz tego, że umożliwią ocenę stopnia spełnienia przez ucznia wymagań zawartych w podstawie programowej, egzaminy zewnętrzne staną się podstawą do określenia:
• prognozy przyszłych osiągnięć edukacyjnych, pozwalającej podejmować racjonalne decyzje rekrutacyjne na progu szkoły ponadgimnazjalnej i wyższej
• ewaluacji nauczania na poziomie całego systemu oświaty oraz elementów tego systemu (szkoła, program, podręczniki).


Profilowanie jest procesem wspierającym ucznia w dokonywaniu wyboru własnej drogi edukacji. Najważniejszymi aspektami profilowania są:
• w gimnazjum — rozpoznanie mocnych i słabych stron ucznia, pomoc w wyborze profilu kształcenia w szkole ponadgimnazjalnej
• w liceum — monitoring trafności wyboru danego profilu przez ucznia; pomoc w dokonaniu wyborów maturalnych i dookreśleniu drogi dalszego kształcenia.


W każdym gimnazjum powinien pracować przynajmniej jeden nauczyciel przeszkolony w zakresie doradztwa zawodowego. Takim szkolnym doradcą może zostać pedagog lub psycholog szkolny albo nauczyciel innej specjalności, któremu powierzono, jako dodatkowe, zadanie doradztwa.

Zadania doradcy zawodowego:
• gromadzenie, aktualizacja i udostępnianie informacji edukacyjnych i zawodowych
• wskazywanie uczniom, rodzicom i nauczycielom dodatkowych źródeł informacji
• udzielanie indywidualnych porad uczniom i rodzicom
• prowadzenie grupowych zajęć aktywizujących, przygotowujących uczniów do świadomego planowania kariery i podjęcia roli zawodowej
• koordynowanie działalności informacyjno-doradczej prowadzonej przez szkołę
• wspieranie w działaniach doradczych rodziców i nauczycieli przez organizowanie spotkań szkoleniowo-informacyjnych, udostępnianie informacji i materiałów do pracy z uczniami
• współpraca z radą pedagogiczną w zakresie tworzenia i zapewnienia ciągłości działań wewnątrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego oraz innymi instytucjami zapewniającymi profesjonalną pomoc doradczą.


Wynikiem tak dużej zmiany programowej jest konieczność dostosowania treści nauczania i metod pracy do wieku uczniów. Już w pierwszym roku reformy w pierwszych klasach szkoły podstawowej i gimnazjum uczniowie będą wykorzystywać zupełnie nowe podręczniki. Przy czym MEN planuje poszerzenie programu tzw. wyprawki szkolnej i objęcie nim także pierwszych klas gimnazjum.


Projekt nowelizacji ustawy o systemie oświaty z dn. 25.07.08 zakłada, że dyrektor szkoły do dnia 15 czerwca podaje do publicznej wiadomości zestaw podręczników, które będą obowiązywały od początku następnego roku szkolnego.


Do podręczników zostaną wprowadzone wymagane i uzasadnione zmiany. Dokonaliśmy głębokiej analizy merytorycznej przedstawionych przez MEN podstaw programowych. Nowa podstawa potwierdza wartość wielu rozwiązań już stosowanych w podręcznikach Nowej Ery. Aktualna podstawa programowa dodatkowo mobilizuje nas do tego, aby nasza oferta była jeszcze bardziej atrakcyjna dla ucznia i nauczyciela oraz pozostała wyjątkową wśród ofert innych wydawnictw.

Pytania nauczycieli

      Jeżeli nie znalazłeś interesujących Cię informacji, zapytaj nas o nie.
      Odpowiedź na Twoje pytanie zamieścimy niebawem.


Aby zadać pytanie, musisz się zalogować >>



Poznaj e-booki Nowej Ery
Diagnoza Nowej Ery
Multibooki Nowej Ery

Nowa Era wspiera ideę wolontariatu Nowa Era Dobroczyńcą Roku 2014

eduBudzik nakręcamy edukację

Sanoma Learning Lab
Strona główna  | Mam staż  | Pracuj z nami  | Wyszukiwarka numerów dopuszczenia  | Kontakt  | Mapa strony  | Nasze księgarnie
Regulamin księgarni  | Biuletyn Internetowy  | Archiwum biuletynów  | Archiwum magazynów dla nauczycieli  | Polityka plików cookies