Aktywnie lepiej

Jeszcze do lat osiemdziesiątych XX wieku najbardziej popularne wśród metod nauczania było
tzw. nauczanie frontalne. Współcześnie jest ono coraz częściej krytykowane i uznawane za mało atrakcyjne. Szybkie tempo zmian cywilizacyjnych pociąga za sobą konieczność rozwijania w uczniach takich cech, jak: komunikatywność, otwartość na świat i ludzi, przedsiębiorczość, przejawianie inicjatywy, kreatywność, a także umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji, współpracowania z innymi i rozwiązywania konfliktów. Za pomocą metod aktywnych nie można oczywiście zdobyć tzw. twardej, encyklopedycznej wiedzy, czyli zbioru informacji o pewnych faktach. Jednakże w życiu taka wiedza okazuje się mało przydatna. Bardziej liczy się umiejętność odszukiwania potrzebnych w danym momencie informacji, a następnie wykorzystywania ich w różnych sytuacjach. Właśnie tę zdolność nabywają uczniowie, kiedy biorą udział w projekcie. Ponadto dzięki uczestniczeniu w działaniach tego typu łączą życie szkolne z rzeczywistością zewnętrzną. Zaprezentowane poniżej zestawienie pomaga poznać różnice pomiędzy dwoma typami nauczania i uczenia się oraz uświadomić, co powinni robić nauczyciele, aby zachęcić uczniów do aktywnej współpracy ze sobą.

Frontalne metody nauczania		Aktywne metody nauczania
Nauczyciel:	Uczniowie:	Nauczyciel:	Uczniowie:
• zachowuje dyscyplinę, • ocenia wiedzę uczniów, • sprawdza wykonanie zadań, • wyznacza uczniów do odpowiedzi, • przydziela wszystkie zadania, • określa wymagania, • zadaje pytania, • decyduje, kiedy uczeń może zabrać głos, • zadaje prace domowe, • kontroluje całą klasę, • ustanawia kryteria i procedury oceniania, • określa zasady i wymagania wobec zachowania uczniów.	• słuchają nauczyciela, • notują i przepisują z tablicy przekazywane wiadomości, • kopiują treść podręcznika do zeszytów, • otrzymują wiedzę, • odpowiadają na pytania nauczyciela, • wykonują zadane ćwiczenia, • pozostają w gotowości do odpowiedzi.	• dzieli klasę na grupy, • motywuje do nieprzymuszonej aktywności, • tworzy zadania wspólnie z uczniami, • zachęca uczniów do dzielenia się pomysłami, • koordynuje ocenianie, • uczestniczy w realizacji zadań jako członek grupy, • zachęca uczniów do wyrażania własnej opinii, • pozwala uczniom przyjmować odpowiedzialność, zarówno grupową, jak i indywidualną za wykonanie zadania, • negocjuje z uczniami procedury i kryteria oceniania.	• wybierają zadania, • wyrażają opinie, poglądy i uczucia swoje oraz grupy, • dostosowują swoją pracę do wysiłków całej grupy, • przyjmują odpowiedzialność za wykonanie zadania, • są odpowiedzialni za zdobywanie wiedzy, • samodzielnie zgłaszają się do wykonania zadań, • inicjują niektóre działania, • biorą udział w ustanowieniu reguł zachowania i postępowania, • uczestniczą w stworzeniu kryteriów i procedur oceniania, • konsultują się ze sobą podczas wspólnego wykonywania przydzielonych zadań.