Zadania otwarte wciąż zmorą egzaminowanych

Zadania wymagające samodzielnej odpowiedzi nie są już dla ósmoklasistów nowością. Mają oni z nimi do czynienia już od czwartej klasy szkoły podstawowej. Jednak wyniki egzaminu ósmoklasisty wskazują, że to wciąż jest ich piętą Achillesową.

19 września 2023 r. Centralna Komisja Egzaminacyjna opublikowała sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty przeprowadzonego w maju. Jego treść nie jest zaskoczeniem. Nie jest niczym nowym, że spośród zadań egzaminacyjnych wciąż najtrudniejsze są dla uczniów zadania otwarte. Powtarza się to co roku i dotyczy zadań otwartych z każdej części egzaminu. Wystarczy powiedzieć, że za zadania otwarte uczniowie uzyskali 53% punktów, w stosunku do 78% za zdania zamknięte.

Trudności z rozwiązywaniem zadań otwartych są wielopłaszyznowe – przede wszystkim zadania otwarte wymagają od ucznia jednoczesnego wykonywania kilku czynności (słuchanie), swobodnego poruszania się między strukturami gramatycznymi (znajomość środków językowych), umiejętności zwięzłego raportowania zrozumienia tekstu lub tekstów, radzenia sobie ze zwrotami życia codziennego (funkcje językowe) czy umiejętności pisania.

W zadaniach otwartych najlepiej uczniowie poradzili sobie z zadaniem 14. (tworzenie wypowiedzi pisemnej), najtrudniejsze okazało się zadanie 13. polegające na uzupełnieniu luk w zdaniach przy wykorzystaniu podanych wyrazów. Za te zadania uczniowie uzyskali odpowiednio 66% i 32%. Wśród zadań zamkniętych najłatwiejsze okazało się zadanie 2. (słuchanie) ,a najbardziej problematyczne było zadanie 11., sprawdzające znajomość środków językowych, z wynikami na poziomie 76% i 64%.

 

Rozumienie ze słuchu

Tegoroczny średni wynik w tej części egzaminu jest o 4 % niższy od zeszłorocznego. Uczniowie najlepiej radzą sobie z rozumieniem tekstu jako całości (średni wynik 69%) oraz ze znajdowaniem w tekście określonych informacji (66%). Nie zmienia to faktu, że poziom wykonania zdań w tej części arkusza był mocno zróżnicowany i wahał się od 45 % (zadanie 3.3.) do 90% (zadanie 1.2.).

W zadaniu 1., uczniowie musieli odszukać konkretne informacje, umożliwiające udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Ten typ zadania, wzmocniony grafiką, jest formą z jaką uczniowie spotykają się od najmłodszych lat i do której są najwyraźniej mocno przyzwyczajeni. Jednak i w tym zadaniu pojawiają się dysproporcje. O ile punkt 1.3. nie sprawił problemu i poprawną odpowiedź zaznaczyło ponad 88% zdających, o tyle w punkcie 1.5. prawidłowej odpowiedzi udzieliło już tylko 68% zdających. Podobnie było w przypadku zadania 1.4., gdzie zaledwie 52 % uczniów udzieliło prawidłowej odpowiedzi. To pytanie nie było uzupełnione grafiką i być może uczniowie zbyt mocno skupili się na frazach i wyrażaniach związanych z wyjściem na koncert lub wyjściem na zakupy. Dla części problematyczne mogło być również zrozumienie frazy „taking part in a competition”, a w połączeniu ze zrozumieniem pojedynczych wyrazów, skutkowało to udzieleniem błędnej odpowiedzi. Podobnie jak w najtrudniejszym w tym zadaniu punkcie 1.1. uczniowie mogli sugerować się słowem „backpack” i utożsamić je ze słowem „suitcase” lub zrozumieć tylko fragment o zamiarze schowania pieniędzy do walizki, nie wsłuchując się w dalszą wypowiedź chłopca.

Z zadaniem drugim, polegającym na prawidłowym podsumowaniu wysłuchanej wypowiedzi, uczniowie poradzili sobie na zadawalającym poziomie. Ten typ zadania wymaga sprawnego rozumienia czasowników raportujących (invite, encourage, apologise, inform, report, ask,  explain, suggest, criticise, recommend, discourage). Warto zatem kłaść nacisk na ich zapamiętanie, tym bardziej, że uczniowie spotkają się z nimi ponownie w arkuszu maturalnym.

Najtrudniejsze w tej części egzaminu okazało się zadanie otwarte. Ten typ zadania nie jest już w tej chwili dla uczniów szkół podstawowych nowością, natomiast nadal jest wysoce problematyczny, gdyż wymaga od ucznia wykonywania jednocześnie kilku czynności - przeczytania zadania, zrozumienia jego treści, zastanowienia się nad lukami, wysłuchania i zrozumienia tekstu, a często jeszcze jego parafrazowania. Jest to zadanie możliwe do wykonania dla ucznia dobrego i bardzo dobrego, operującego szerokim wachlarzem słownikowym, nie mającym problemu ze zrozumieniem tekstu nagrania. Niestety, nadal jest to mniejszość wśród ósmoklasistów.

Jak rozwijać umiejętność słuchania na lekcjach języka angielskiego?

Słuchanie musi odbywać się globalnie, co oznacza, że powinniśmy uczniów wdrażać do całościowego rozumienia tekstu nagrania, bez nadmiernego skupiania się na pojedynczych słowach lub frazach. Uczniowie mają nadmierną tendencję do skupiania się na części tekstu/ wyrazu/ frazie , której nie rozumieją, co automatycznie prowadzi do sytuacji, w której istotna część nagrania umyka ich uwadze. Należy uczulać uczniów na tzw. dystraktory, czyli informacje poboczne, w postaci pojedynczych zdań czy wyrazów mających odwracać uwagę od treści istotnych. Kolejnym problemem w realizacji zadań otwartych jest prawidłowy zapis. Jakkolwiek dopuszcza się jako odpowiedzi poprawne zapisy zawierające pomniejsze błędy, nie zakłócające komunikacji i przekazu (np. rabbit -rabit , cities- citys), warto jednak dążyć do wdrażania uczniów do prawidłowego zapisu. Podejmując taki wysiłek, zrealizujemy jedno z podstawowych założeń podstawy programowej – wzajemnego przenikania się umiejętności oraz usprawnimy uczniowską umiejętność transformacji tekstu i wzbogacamy jego słownictwo.

Przykład

Obraz1.png

Źródło: Arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego, CKE, Warszawa 2023.

 

Korzystając z tego zadania możemy zadać uczniom następujące pytania: Where are the people? What are they doing? What do you like eating? How often do you eat out?  What’s your favourite cuisine? W oparciu o obrazki można poprosić uczniów1) aby napisali dialogi do typowych sytuacji codziennych np. w restauracji, na przystanku autobusowym lub innych miejscach miasta związanych z obrazkami lub poprosić uczniów o napisanie krótkiego tekstu związanego z grafiką.

Korzystając z transkrypcji, możemy stworzyć zadania otwarte, oparte na wyszukiwaniu słów czy fraz. Możemy spiralnie powtórzyć gramatykę i słownictwo przez wskazanie czasów i konstrukcji pojawiających się w treści nagrania. czy też poprosić uczniów o zbudowanie zdań z wyrazami wyszukanymi w tekście.

Innym sposobem na odczarowanie zadania na słuchanie jest zapoznanie uczniów najpierw z nagraniem wraz z prośbą o zreferowanie, co uczeń zrozumiał z nagrania, co jego zdaniem było w nim informacją kluczową, a co poboczną.

W ten sposób nie tylko utrwalimy słownictwo, ale zbudujemy autonomię językową niezbędną do radzenia sobie z zadaniami otwartymi.

Co jeszcze możemy zrobić?

Zwracajmy uwagę na język angielski z jakim uczniowie spotykają się praktycznie codziennie – na teksty piosenek, Tik- twitty, czy posty na stronach społecznościowych – wszytko to jest dodatkowym bodźcem do utrwalenia języka w formie bardziej naturalnej. Dodatkowe materiały mogą być konstruowane zarówno w formie zadań egzaminacyjnych , jak i przybrać inną formę, co pozwala uczniom na złapanie oddechu. Materiały autentyczne oswajają uczniów z rozmaitymi akcentami, intonacją oraz tematyką związaną z życiem codziennym. Słuchanie jest tylko jedną z badanych umiejętności, ale pozostaje w ścisłym związku z pozostałymi, zwłaszcza zasobem słownictwa jakim dysponują uczniowie. Związek jest tu oczywisty, im większy zasób słownictwa tym lepsze i skuteczniejsze słuchanie.

 

Znajomość funkcji językowych

Na poziomie A2 (wg tabeli CERF) użytkownik języka potrafi czytać krótkie teksty, odszukać w nich jasnych i przewidywanych informacji (jako przykłady podaje się reklamy, karty dań, rozkłady jazdy). Tyle teoria, natomiast praktyka pokazuje , że uczniowie nadal mają spore kłopoty w tej części egzaminu. O ile radzą sobie z zadaniami zamkniętymi na przyzwoitym poziomie, o tyle zadanie otwarte nadal jest dla części uczniów niemożliwe do wykonania. W tym roku za rozwiązanie zadań 4-6 uczniowie uzyskali średni wynik 69%, przy bardzo zróżnicowanym poziomie realizacji poszczególnych zadań (od 42% do 81% punktów możliwych do zdobycia). Wysokie wyniki zdań 4. i 5. (75% i 74 %) wskazują , że uczniowie mają dobrą bierną znajomość języka. Potrafią wybrać właściwą reakcję, na sytuację opisaną w języku polskim czy dobrać ją do usłyszanego tekstu. Wśród zadań zamkniętych najtrudniejsze było zadanie 5.4. – gdzie należało zapytać o weekendowe plany znajomego. Użycie czasu present continuous w prawidłowej odpowiedzi zmyliło uczniów, którzy mimo braku kontekstu do przedstawionej sytuacji decydowali się na odpowiedź w której użyto future simple.

Zadanie 6., sprowadzało się do umiejętności uzyskania informacji. W podpunkcie 6.1. uczniowie bardzo często mylili szyk zdania, przekraczali dopuszczalną liczbę słów czy używali niewłaściwego czasu. Natomiast w podpunkcie 6.2. pojawiały się klasyczne kalki językowe. Zamiast pytania „how much are they” uczniowie często tworzyli błędne formuły jak „ how much cost” czy „how much is”.

Obraz2.png

Źródło: Arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego, CKE, Warszawa 2023.

 

Jak doskonalić znajomość funkcji językowych

Trudność w realizacji wyżej opisanego zadania sprawdzającego znajomość środków językowych zadania obrazuje podstawowy problem, jakim jest brak łączenia rozmaitych umiejętności – tzn. w tym typie zadań pojawiają się zwroty i sformułowania z jakimi uczniowie mogą spotkać się w części na środki językowe (w formie np. tłumaczenia fragmentów zdań). Tym samym przygotowując do egzaminu należy dążyć do uelastycznienia języka i pokazywania uczniom związków i zależności między poszczególnymi sprawnościami językowymi. Podobnie jak w części na słuchanie, globalizujmy naukę, jako naukę języka jako jednej całości. Pokazujmy uczniom zależności, uczmy ich myślenia nad zadaniem, nad szukaniem różnorakiego zastosowania formuł językowych w różnych zadaniach. W ten sposób możemy ćwiczyć, np. funkcje językowe ze środkami językowymi. Takie połączenie może okazać się skutecznym sposobem na podniesienie kompetencji językowych naszych uczniów..

 

Przykład

 Obraz3.png

Źródło: Arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego, CKE, Warszawa 2023.

 

Przed zapoznaniem uczniów z nagraniem, ustalmy kiedy i w jakich okolicznościach mogą spotkać się z takimi reakcjami, zaproponujmy (w grupach, parach, indywidulanie) zbudowanie pytań do podanych odpowiedzi. Dalej, możemy poprosić uczniów o rozwinięcie podanych dialogów, wskazanie sytuacji w jakich mogą mieć miejsce. W każdym z punktów możemy zmienić po jednym słowie/ wyrażeniu, tak by uczniowie tworząc nowy kontekst sytuacyjny stworzyli inne pytania/ dialogi. Tak prowadząc pracę – od pojedynczych, skondensowanych wypowiedzi będziemy budować bezpieczeństwo językowe uczniów, pokazując im jednocześnie określony wachlarz możliwości zrealizowania zadań. Spiralnie możemy wrócić do materiału ikonograficznego z zadań na słuchanie, tworząc z uczniami określony kontekst sytuacyjny i proponując zbudowanie/ uzupełnienie dialogów czy wymyślenie dodatkowych zdań z określonymi frazami.

Co jeszcze możemy zrobić?

Warto przypominać uczniom o języku w kontekście rzeczywistości młodzieży – a więc mediów społecznościowych, gier komputerowych czy gier RPG. Bardzo często uczniowie nie kojarzą i nie widzą zależności między nauką języka w szkole a językiem obcym widzianym przez pryzmat swojego np. hobby. A pokazanie tej zależności jest kluczowe. Jeśli istnieje w szkole możliwość korzystania z technologii komunikacyjnej, wykorzystajmy to – stworzymy w ten sposób bardziej naturalne dla ucznia środowisko, powoli przełamiemy bariery wychodząc od jednozdaniowych wypowiedzi po nieco dłuższe czy bardziej złożone.

 

Rozumienie tekstów pisanych

Czytanie ze zrozumieniem jest tą częścią egzaminu z którą uczniowie radzą sobie najlepiej. Ósmoklasiści najlepiej poradzili sobie z zadaniami sprawdzającymi ogólne rozumienie tekstu, gorzej z zadaniami na znajdowanie konkretnych informacji w tekście (73% do 68% punktów). Uczniom łatwiej było określić główną myśl tekstu niż wskazać intencję autora teksu, jeszcze słabiej wypadło zdanie wymagające określenia kontekstu wypowiedzi. Spośród zadań na czytanie najłatwiejszym okazało się zadanie 7.4., które wymagało określenia głównej myśli tekstu. 80% uczniów wskazało tu prawidłową odpowiedź. Natomiast zadanie 7.3., wzmagające określenia intencji nadawcy, uczniowie zrealizowali na poziomie 71%. Największym wyzwaniem okazało się zadanie 7.2., gdzie procent poprawnych odpowiedzi spadł do poziomu 68%. Na przyzwoitym poziomie uczniowie poradzili sobie z zadaniem 8. (znajdowanie związków między częściami tekstu), uzyskując średni wyniki 69% oraz z zadaniem 9., polegającym na wyszukiwaniu w tekście określonych informacji, tu średni wynik wyniósł 68%. W zadaniu 9. pojawiły się spore dysproporcje w udzielaniu prawidłowych odpowiedzi –  o ile w punkcie 9.3. poziom prawidłowych odpowiedzi sięgnął 82%, o tyle w punkcie 9.4. spadł on do poziomu zaledwie 60% . Przyczyną tak gwałtownego spadku mogła być nieznajomość formy zwrotnej herself/himself i sugerowanie się powtarzającym się w tekstach określeniem „party food” czy „homemade”, które uczniowie potraktowali jako samodzielne przygotowanie jedzenia.

W tej części egzaminu najtrudniejsze okazało się zadanie 10. (otwarte), które wymagało prawidłowego zrozumienia tekstu w języku angielskim, a następnie raportowanie prawidłowego zrozumienia przez uzupełnienie tekstu w języku polskim. Średni wynik za to zadanie to zaledwie 60 % punktów. Trzy luki wymagające uzupełnienia miały zbliżony poziom trudności i uczniowie uzyskali za nie odpowiednio 61%, 59% i 60% poprawnych odpowiedzi. Luka pierwsza wymagała wpisania skąd będą pochodziły dania serwowane w czasie wydarzenia. W tym przypadku uczniowie zamiast akceptowanych odpowiedzi, np. „z całego świata” czy „różnych krajów” bardzo często sugerowali się nazwą państwa pojawiającą się w tekście i wpisywali ją błędnie w lukę. Druga luka wymagała wpisania miejsca w którym organizowano imprezę. Prawidłowej odpowiedzi „nad rzeką”, „niedaleko rzeki” udzieliło 59% zdających. Błędnie podawane odpowiedzi wynikały najprawdopodobniej z nierozumienia kontekstu wypowiedzi oraz pojawiających się, po zdaniu z wymaganą informacją, kolejnych o spotkaniu przed szkołą i spacerze w kierunku rzeki. Trzecią lukę należało uzupełnić prawidłową datą „10 czerwca”, co zrobiło 60% zdających. Błędne odpowiedzi wynikały z faktu, że w tekście podano trzy różne daty i to być może zmyliło uczniów, uczniowie mylili nazwy miesięcy (czerwiec z lipcem).

Jak uczyć czytania ze zrozumieniem?

Czytanie egzaminacyjne uczniowie realizują lepiej niż inne części egzaminu. Dużo większy komfort w pracy nad tą częścią egzaminu wynika m.in. z faktu, że uczeń może wrócić do tekstu, ponownie go przeczytać, nie ma konieczności szybkiego zapamiętania całości treści jak to dzieje się w przypadku zadań na słuchanie; istnieje możliwość zweryfikowania określonych informacji. Pamiętajmy jednak o czekającej nas zmianie poziomu trudności egzaminu oraz różnorodności zadań otwartych jakie mogą pojawić się w arkuszu (A2 - rozumie wypowiedzi i często używane wyrażenia w zakresie tematów związanych z życiem codziennym (na przykład podstawowe informacje dotyczące osoby rozmówcy i jego rodziny, zakupów, otoczenia, pracy, B1 - rozumie znaczenie głównych wątków przekazu zawartego w jasnych, standardowych wypowiedziach, które dotyczą znanych jej spraw i zdarzeń typowych dla pracy, szkoły, czasu wolnego itd.). Informator CKE jasno stwierdza, że wskazane w nim zadania nie wyczerpują typów zadań egzaminacyjnych, jakie mogą pojawić się w arkuszu. Jak zatem rozwijać czytanie? Możemy , jak poprzednio posłużyć się zadaniami z arkusza.

 

Przykład

Obraz4.png

Źródło: Arkusz egzaminacyjny z języka angielskiego, CKE, Warszawa 2023.

 

Możemy podzielić uczniów w pary i poprosić o stworzenie pytań i odpowiedzi do tekstu, wykorzystajmy tekst do pracy nad słownictwem – przez szukanie synonimów / antonimów do przykładowych przymiotników, poprośmy uczniów o streszczenie tekstu w kilku zdaniach, o wskazanie co jest w nim dla nich ciekawego. lub o poszukanie kilku informacji online, sprawdzając na ile dany tekst został przez ucznia zrozumiany.

Na postawie tekstu możemy uczyć pisania i powtórzyć gramatykę: proponujemy napisanie zaproszenia na jakieś wydarzenie lub wpisu na blogu z udziału w jakimś wydarzeniu prosimy uczniów o wyszukanie zdań we wskazanych czasach i podanie do nich właściwego pytania (ogólnego i szczegółowego) lub wymyślenia własnego z użyciem wskazanej/ znalezionej konstrukcji, wyszykujemy czasowniki frazowe i budujemy z nimi zdania w określonym czasie, ćwicząc różne formy czasownika.

Pracując w ten sposób łączymy wiele sprawności, dając obraz języka jako jednej całości, w której uczniom znacznie łatwiej będzie korzystać z posiadanej wiedzy przez elastyczne podejście do różnych typów zadań, sprawdzających rozmaite umiejętności.

 

Znajomość środków językowych

Znajomość środków językowych sprawdzały 3 zadania. Dwa zadania zamknięte i jedno otwarte, polegające na wykorzystaniu wyrazów z nawiasu w odpowiedniej formie do prawidłowego skonstruowania zdania. Zadanie 11. wymagało znajomości środków leksykalnych, zadanie 12. koncentrowało się na znajomości struktur gramatycznych. Ósmoklasiści najlepiej poradzili sobie z zadaniem 12. (średni wynik 69%), gorzej z zadaniem 11. (średni wynik 64%), najsłabiej wypadło zadanie otwarte, gdzie uczniowie osiągnęli zaledwie 32% poprawnych odpowiedzi. W zadaniu 11. najtrudniejsza okazała się luka 1, gdzie uczniowie zamiast odpowiedzi „similar” wybierali „smaller”. W przypadku użycie przyimka „to” wykluczało taki rozwiązanie. W zadaniu 12. wyzwaniem okazał się wybór prawidłowego przyimka poprzedzającego nazwę miesiąca, gdzie więcej niż połowa zdających błędnie wytypowała odpowiedź. Zdecydowanie lepiej uczniowie poradzili sobie z użyciem bezokolicznika do wyrażenia celu (luka 12.1., 81% poprawnych odpowiedzi) oraz uzupełnieniem fragmentu zdania w luce 12.3. (78% poprawnych odpowiedzi).

Zadanie 13. było najtrudniejsze w tej części arkusza, a największym wyzwaniem było użycie konstrukcji „have to” w punkcie 13.3. Najczęstszą przyczyną utraty punktów był fakt, że uczniowie nie dokonywali zmiany formy czasownika „have to” na „has to” z uwagi na podmiot w 3. osobie liczby pojedynczej lub stosowali błędne formy czasownikowe. W tym punkcie udzielono zaledwie 18% prawidłowych odpowiedzi. Lepiej uczniowie poradzili sobie ze skonstruowaniem przeczenia w czasie przeszłym w punkcie 13.2., uzyskując 36% popranych odpowiedzi oraz prawidłowym użyciem liczby mnogiej oraz formy dopełniacza w punkcie 13.1. (średni wynik 42% poprawnych odpowiedzi). Przyczyną nieuzyskania przez uczniów punktów było nie tylko stosowanie błędnych konstrukcji, ale także przekraczanie limitu słów dopuszczalnego w zadaniu, niewykorzystanie wyrazów podanych w nawiasach czy inne błędy gramatyczne.

Powtarza się tu schemat w którym uczniowie radzą sobie z zadaniami zamkniętymi, natomiast problematyczne jest zadanie otwarte. Jak już wcześniej wspominałam, trudności w pracy z arkuszem wynikają z braku umiejętności dostrzegania związków miedzy poszczególnymi testowanymi umiejętnościami.  Zadania w tej części arkusza wymagają naprawdę elastycznej znajomości czasów, konstrukcji, wyjątków etc. i to w bardzo różnym układzie. W tej części egzaminu uczeń powinien sprawienie posługiwać się zakresem środków językowych wynikających z podstawy programowej. Tak się niestety nie dzieje, uczniowie mają ogromne problemy z ustaleniem np. czasu danego zdania (co gorsze zdarzają się sytuacje, kiedy uczeń nie rozpoznaje znaczenia czasownika w języku polskim, co automatycznie uniemożliwia lub utrudnia pracę nad językiem obcym). Nauka gramatyki jest dla uczniów często zbyt abstrakcyjna, odrealniona i przedstawiana w sposób oderwany od ich rzeczywistości. Wszystko to prowadzi do sytuacji w której zapamiętanie budowy, okoliczników czasu, zbitek językowych staje się dla ucznia bardzo trudne.

Jak uczyć gramatyki?

Praca nad gramatyką powinna odbywać się powoli, małymi krokami, pozwólmy uczniom nauczyć się chodzić zanim znaczną biegać. Tu wracamy do technik pracy nad pozostałymi umiejętnościami – w zasadzie czy w pracy nad tekstem czytanym, transkrypcją nagrania czy funkcjami możemy przemycić zadania utrwalające znajomość gramatyki. Zaczynajmy od, np. parafrazy ze słowem kluczowym w obrębie dwóch czasów, utrwalajmy okoliczniki czasu przez budowanie z nimi zdań, wykorzystujmy media społecznościowe, jako naturalne środowisko nastolatków do pracy nad fixed phrases, phrasal verbs, language chunks. Personalizujmy gramatykę, np. powtarzając present simple rozmawiajmy o hobby uczniów, o ich znajomych i rodzinie (przećwiczymy umykające -s w 3 osobie lp.). Pokazujmy praktyczną rolę i znaczenie czasów, konstrukcji trybów. Warto czasami pochylić się nad, wydawać by się mogło  banalnym jestem/ byłem/ będę dla zobrazowania różnicy i zrozumienia czasu dziania się sytuacji. Wbrew pozorom dla części uczniów już to może być kłopotliwe.

 

Tworzenie wypowiedzi pisemnej

Tegoroczne zadanie polegało na skonstruowaniu krótkiej wiadomości e-mail o spotkaniu kolegi, który wrócił do Polski po dłuższym pobycie za granicą. Uczniowie musieli wykazać się umiejętnością przekazywania informacji oraz wyjaśnień, opisywania ludzi i opowiadania o faktach i wydarzeniach z przeszłości. Średni wynik w tym zadaniu wyniósł 66% punktów możliwych do uzyskania. Najlepiej zdający poradzili sobie w kryterium spójności i logiki wypowiedzi (72%), niższe były wyniki za treść (67%) oraz zakres środków językowych (65%), a najniższe w kryterium poprawności środków językowych (58%). Dość wysoki wynik w kryterium zakresu środków językowych wskazuje, że wielu zdających zna i potrafi prawidłowo stosować szeroki wachlarz słownictwa oraz używa zróżnicowanych struktur gramatycznych. Jednak nadal jest spory odsetek uczniów, których zasób słownictwa jest ograniczony, a znajomość gramatyki niewielka, o czym świadczą prace z błędami. Nierzadko na komunikatywność redagowanych przez uczniów tekstów wpływ miały także błędy zapisu, które często powodowały zmianę znaczenia wyrazów, a w konsekwencji niejasności w tekście.

Praca nad pisaniem

Podejmując się pracy nad pisaniem warto zaczynać od małych form – przez np. rozdzielenie  tzw. kropek z polecenia na kilka zadań do przygotowania w grupach, parach czy indywidulanie. Warto tworzyć bank pomysłów na zadania, które często się pojawiają – np. co może być niezwykłym wydarzeniem, co uczeń mógł kupić/ sprzedać wraz z opisem. Jest to o tyle ważne, że uczniowie często zwracają uwagę na brak pomysłu na to zadanie. Warto więc podkreślać związek wypowiedzi pisemnej z życiem codziennym ucznia.

Przykład

Obraz5.png

  • Zapytajmy uczniów o ich wymarzony prezent, pokażmy jak ich indywidualne preferencje mogą zostać odzwierciedlone w tym zadaniu. Pisanie o rzeczach bliskich i prostych z pewnością ułatwi pracę. Dalej, wypiszmy z uczniami przymiotniki określające reakcję na prezent (pamiętając, że uczeń może zrobić mały twist, opisując, np. nietrafiony prezent)
  • Warto prosić o podkreślenie czasowników w poszczególnych kropkach – tak by wskazać konstrukcje i czasy potrzebne do zrealizowania zadania. Przypominajmy uczniom , że dysponują brudnopisem, a zaznaczenie/ podkreślenie czegoś w arkuszu nie wpływa na ocenę ich pracy
  • Zaczynajmy pisanie od krótkich zdań. Jako ćwiczenie rozwijające można się nim posłużyć, prosząc uczniów o jego rozwinięcie przez dodanie odpowiednich przymiotników.
  • Zwracajmy uwagę na zaplanowanie pisania – zebrania odpowiednich czasowników, rzeczowników etc. potrzebnych do zrealizowania kolejnych podpunktów.

Zeszłoroczny egzamin z języka angielskiego został przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych określonych w rozporządzeniu MEIN z dnia 15 lipca 2022 r. Przeprowadzanie egzaminu na podstawie wymagań, a nie w oparciu o podstawę programową jest nadal pokłosiem warunków nauczania okresu pandemii. Arkusz standardowy zawierał 46 zadań, zgrupowanych w 14 wiązek, sprawdzających umiejętność słuchania, reagowania językowego, czytania, znajomości środków językowych i tworzenia wypowiedzi pisemnej. Za rozwiązanie arkusza uczniowie mogli uzyskać maksymalnie 55 punktów. W arkuszu znalazły się zadania zamknięte, za które uczniowie mogli zdobyć 34 punkty (62%) oraz zdania otwarte, odpowiednio 21 punktów (38%). Podobnie jak w latach wcześniejszych, prawie 98% uczniów wybrało jako egzaminacyjny język angielski.

 

2020

2021

2022

2023

Poziom biegłości językowej

A2/A2+

A2

A2

A2

Maksimum punktów

 

60

55

55

55

Rozumienie ze słuchu

 

54%

63%

71%

67%

Znajomość funkcji językowych

58%

71%

73%

69%

Rozumienie tekstów pisanych

62%

75%

70%

69%

Znajomość środków językowych

44%

59%

57%

55%

Tworzenie wypowiedzi pisemnej

51%

58%

59%

66%

Przypatrując się tabeli, łatwo zauważyć, że wyniki osiągane przez uczniów, piszących egzamin na podstawie wymagań, a nie podstawy programowej, są nieco wyższe w niemal w każdej z badanych umiejętności. Wpływ na wyniki ma z pewnością również obniżenie poziomu językowego egzaminu do poziomu A2. Tegoroczna średnia (66%) jest zbliżona do wyników osiąganych w latach poprzednich, przy czym coraz wyraźniej widać dysproporcje między wynikami dużych ośrodków miejskich a prowincją