Biologia – jak się zmienią podręczniki dostosowane do nowej podstawy programowej?

Zgodnie z nową podstawą programową biologia będzie nauczana w klasach 5–8 szkoły podstawowej, w następujacym wymiarze godzin: po jednej godzinie w klasach 5, 6 i 8 oraz dwie godziny w klasie 7. Nauczyciel biologii na realizację wymagań podstawy programowej będzie miał dodatkową godzinę (w porównaniu z obecną liczbą godzin w gimnazjum).

W okresie przejściowym (rok szkolny 2017/18; 2018/19; 2019/20) uczniowie, którzy realizują obecnie kurs przyrody w klasach 4–6, będą zaczynali naukę biologii w klasie 7.

ZMIANY W PODSTAWIE PROGRAMOWEJ

CO TO OZNACZA W PRAKTYCE?

ROZWIĄZANIA NOWEJ ERY

Zgodnie z nową podstawą programową nauczanie biologii rozpoczyna się w klasie 5, jednak obecne klasy 4–6, które realizują dotychczasową podstawę programową z przyrody, będą zaczynały naukę biologii od klasy 7.

Wielu uczniów obecnych klas 4–6 może mieć trudność z opanowaniem materiału klasy 7, ponieważ będzie im brakowało wiedzy m.in. z zakresu podstaw biologii; treści tych nie ma bowiem w obowiązującej podstawie programowej do przyrody.

Aby ułatwić przejście od nauczania przyrody do nauczania biologii i umożliwić wyrównanie różnic w podstawach programowych, przygotowaliśmy:

  • dwustronny plakat Budowa komórek oraz Królestwa organizmów,
  • tematy w podręczniku do klasy 7 dotyczące: metodyki badań biologicznych, komórkowej budowy organizmów oraz tkanek zwierzęcych,
  • rozkład materiału oraz scenariusze lekcji z kartami pracy (również te, dotyczące dodatkowych tematów) na portalu dlanauczyciela.pl,
  • Multitekę – m.in. filmy Doświadczenia biologiczne oraz animacje, np. Budowa komórki.

W nowej podstawie programowej położono większy nacisk na praktyczny aspekt nauk biologicznych, w tym na:

  • doświadczenia i obserwacje zawarto w wymaganiach szczegółowych podstawy programowej,
  • kształtowanie postawy dbałości o zdrowie,
  • znajomość metodologii badań biologicznych;
  • umiejętność rozpoznawania organizmów, w tym gatunków rodzimych.

Przyswojenie jedynie wiedzy teoretycznej nie gwarantuje opanowania wielu ważnych wymagań nowej podstawy programowej. Dopiero połączenie teorii z praktyką pozwala na pełną realizację wszystkich wymagań podstawy programowej.

Opracowaliśmy rozwiązania, które umożliwią kształcenie umiejętności praktycznych:

  • nową formułę Doświadczeń i Obserwacji w podręcznikach, zgodną z metodyką badań; element Doświadczenia biologiczne oraz proste doświadczenia do samodzielnego wykonania – Łatwo to zrobić – w zeszytach ćwiczeń,
  • element Pierwsza pomoc w podręczniku oraz filmy dotyczące zasad udzielania pierwszej pomocy,
  • infografiki Zapobiegaj zamiast leczyć, zawierające istotne informacje na temat groźnych chorób i ich profilaktyki,
  • scenariusze lekcji terenowych z kartami pracy i kluczami do oznaczania gatunków na portalu dlanauczyciela.pl oraz element Rozpoznaj… w podręczniku, zawierający przeglądy organizmów.

Dodano nowe treści:

  • W wymaganiach ogólnych dodano punkt VI. Postawa wobec przyrody i środowiska. Uczeń uzasadnia konieczność ochrony przyrody; prezentuje postawę szacunku wobec siebie i wszystkich istot żywych; prezentuje postawę człowieka odpowiedzialnie korzystającego z dóbr przyrody.
  • W wymaganiach szczegółowych dodano punkty VII. Homeostaza oraz VIII. Zagrożenia różnorodności biologicznej.

Konieczność dostosowania podręczników do nowej podstawy.

Dostosowaliśmy podręczniki do nowej podstawy programowej oraz przygotowaliśmy nowe działy: dla klasy 7 – dział Równowaga wewnętrzna organizmów, dla klasy 8 – dział Ochrona przyrody.

Najnowsze

Biologia według nowej podstawy programowej. Wyzwania przedmiotowe [WEBINARIUM]

Elżbieta Mazurek, autorka licznych publikacji metodycznych do nauczania biologii, rzeczoznawca MEN, sekretarz Komitetu Okręgowego Olimpiady Biologicznej w Gdańsku, egzaminator gimnazjalny, autorka szkoleń dla nauczycieli z ponad 30-letnim doświadczeniem analizuje zmiany w biologii i sposobie jej nauczania wynikające z nowej ustawy i nowej podstawy programowej. Obejrzyj webinarium!