Najważniejsze zmiany w podstawie programowej dla historii

W nowej, ośmioklasowej szkole podstawowej nie występuje przedmiot „historia i społeczeństwo”. Historia jako osobny przedmiot będzie nauczana w klasach 4–8, a wiedza o społeczeństwie zostanie wprowadzona dopiero w klasie 8.

Biorąc pod uwagę, że do ramowego planu nauczania historii dochodzi dodatkowa godzina, ranga tego przedmiotu znacznie wzrasta. Twórcy podstawy programowej wydzielili dwa etapy nauczania historii. W klasie 4 uczniowie zaznajamiają się z warsztatem pracy historyka, nabywają umiejętności historyczne i poznają historię swojej ojczyzny przez pryzmat wybranych bohaterów narodowych i ich dokonań. Chronologiczny kurs historii zaczyna się w klasie 5 od omawiania prahistorii ludzkości i kończy w klasie 8 na treściach dotyczących dziejów najnowszych. Z założenia nauka historii w szkole podstawowej w pierwszej kolejności koncentruje się na dziejach Polski. Nie zostaną jednak pominięte najważniejsze wydarzenia i zjawiska z historii Europy i świata.

ZMIANY W PODSTAWIE PROGRAMOWEJ

CO TO OZNACZA W PRAKTYCE?

ROZWIĄZANIE NOWEJ ERY

  • Przewaga treści dotyczących historii Polski, mniej niż dotąd historii powszechnej.
  • Wydzielony podział treści na klasę 4 i klasy 5–8.
  • Odejście od przedmiotu „historia i społeczeństwo” i powrót do klasycznego nauczania historii, bez treści z wiedzy o społeczeństwie.
  • Na poziomie klasy 4 i klas 5–8 treści zostały dokładnie przypisane do poszczególnych klas.
  • Zmieniona siatka godzin na 1–2–2–2–2.

Nauka historii w zreformowanej klasie 4 będzie mieć charakter propedeutyczny. W tym czasie uczniowie nabędą podstawowe umiejętności historyczne, a także poznają około 20 wybitnych postaci z dziejów Polski i związane z nimi doniosłe wydarzenia. W klasach 5–8 będzie prowadzony chronologiczny kurs historii od prahistorii do współczesności, z przewagą treści dotyczących historii Polski. Poziom szczegółowości materiału jest zbliżony do dotychczasowego kursu gimnazjalnego, jednak forma przekazu musi być dostosowana do możliwości młodszego odbiorcy.

Wydawnictwo Nowa Era opracowało nową serię podręczników do historii Wczoraj i dziś, spełniającą wymogi zreformowanej podstawy programowej, ale zachowującą sprawdzone i lubiane rozwiązania z dotychczasowych publikacji oraz w pełni zgodną ze współczesnymi kierunkami w edukacji historycznej.

Nauka historii w klasie 4 stanowi wprowadzenie do pełnego kursu historii Polski. Odbywa się głównie poprzez zaznajamianie ucznia z sylwetkami wybranych bohaterów narodowych – najważniejszych zdaniem twórców podstawy programowej – w kontekście doniosłych wydarzeń z dziejów naszego kraju.

Uczniowie zdobywają wiedzę o wybranych wydarzeniach z historii Polski od średniowiecza do współczesności. Poszczególne tematy nie są ze sobą powiązane, a przedstawiane w nich wydarzenia są odległe w czasie. Ponadto niektóre treści, szczególnie te bliższe dziejom najnowszym, mogą być trudne do zrozumienia przez ucznia klasy 4.

Dzięki wykorzystaniu w podręcznikach serii Wczoraj i dziś sprawdzonych rozwiązań dydaktycznych wymagane treści są przedstawione w stopniu adekwatnym do możliwości ucznia klasy 4 i z zachowaniem komfortu pracy nauczyciela. Zadbaliśmy o to, aby w każdej jednostce tematycznej było zarysowane tło historyczne danego wydarzenia, a treści koncentrowały się wokół tytułowego bohatera. Nowe pojęcia i daty zostały ograniczone do niezbędnego minimum. Duży nacisk położyliśmy na zainteresowanie ucznia przedmiotem.

Materiał nauczania w klasie 7 dotyczy wydarzeń z początku XIX w. i jest realizowany na bardziej szczegółowym poziomie niż w dotychczasowej szkole podstawowej.

Pierwszym trzem rocznikom uczniów trafiającym do klasy 7 będzie brakowało wiedzy zarówno dotyczącej wydarzeń, jak i znajomości podstawowych pojęć o odpowiednim poziomie szczegółowości na temat dziejów przed XIX w. Brak tych wiadomości będzie o tyle dokuczliwy, że treści te są kluczem do zrozumienia przyczyn wydarzeń omawianych w klasie 7.

W podręczniku Wczoraj i dziś do klasy 7 zamieściliśmy wstęp „Co było wcześniej?”, obejmujący wydarzenia z historii powszechnej i dziejów Polski z lat 1764–1815. Stanowią one przypomnienie wiadomości z klasy 5, rozszerzone o treści niezbędne do zrozumienia materiału wprowadzanego w klasie 7. Dodatkowo w ofercie znajdują się materiały ułatwiające pracę ze wstępem (m.in. scenariusze lekcji, plakaty).

Najnowsze

Szkolne potyczki z chronologią. Dlaczego ważne jest myślenie chronologiczne? [WEBINARIUM]

Wiesława Surdyk-Fertsch, nauczyciel historii i wiedzy o społeczeństwie, doradca metodyczny Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli w Poznaniu, autorka wielu podręczników oraz programów nauczania do historii, ekspert MEN do spraw awansu zawodowego nauczycieli, trener Akademii Trenerów i laureatka Nagrody im. Filipa Kallimacha za wybitne osiągnięcia w sferze edukacji przyznanego przez redakcję „Magazynu Literackiego KSIĄŻKI” analizuje nową podstawę programową do historii i przybliża wagę myślenia chronologicznego. Obejrzyj webinarium!