Jak będzie wyglądać przedmiot „wiedza o społeczeństwie” w zreformowanej szkole podstawowej?

Dotychczas w szkole podstawowej zagadnienia z zakresu wiedzy o społeczeństwie były realizowane w ramach przedmiotu „historia i społeczeństwo”. W związku z wejściem w życie w 2017 r. reformy edukacji nastąpi powrót do klasycznego nauczania historii.

Przedmiot „wiedza o społeczeństwie” przewidziany jest dopiero w klasie 8 w wymiarze 2 godzin lekcyjnych tygodniowo. W głównej mierze obejmuje treści obecne dotąd na poziomie gimnazjum, a także wybrane tematy omawiane w szkole ponadgimnazjalnej w zakresie podstawowym. Nadrzędnym celem nauczania przedmiotu jest – według twórców podstawy programowej – kształtowanie postaw obywatelskich i prowspólnotowych. Wśród zalecanych form pracy wyróżnione są metody pracy grupowej, w tym uczniowskie projekty edukacyjne, oraz dyskusja, co sprzyjać ma rozwijaniu umiejętności komunikacji i współdziałania. Duży nacisk położono również na wykorzystanie technologii informacyjno-komunikacyjnych, które mają pomóc w kształceniu kompetencji pozyskiwania, gromadzenia, analizy i prezentacji informacji o życiu społecznym.

ZMIANY W PODSTAWIE PROGRAMOWEJ

ROZWIĄZANIE NOWEJ ERY

Treści nauczania zostały ujęte bardziej ogólnie, problemowo w porównaniu z zapisami w podstawie programowej dla gimnazjum (nowy dokument liczy 12 pkt, a gimnazjalny – 32 pkt).

Pozwala to nauczycielowi na większą swobodę w dostosowaniu poziomu przekazywanych informacji merytorycznych do możliwości danego zespołu klasowego. Wszystkie punkty nowej podstawy programowej sugerują dużo samodzielnej pracy, rozwiązywania kwestii przedmiotowych za pomocą metody projektu czy też różnych form dyskusji.

Podręcznik Dziś i jutro do nowej szkoły podstawowej w przystępnej i atrakcyjnej graficznie formie zawiera wszystkie niezbędne treści przedmiotowe na wyważonym poziomie szczegółowości. W czytelny i rzeczowy sposób przedstawia podstawowe pojęcia, procesy i zjawiska dotyczące życia społecznego, wzbogacone o wskazówki przydatne w codziennej rzeczywistości. Duży wybór propozycji ćwiczeń uwzględnia różnorodne formy pracy, umożliwia rozbudzanie zainteresowania życiem publicznym i kształtowanie aktywnej postawy społecznej.

W nowej podstawie programowej pojawiają się treści obecne dotąd na poziomie szkoły ponadgimnazjalnej:

4. Prawa człowieka. Uczeń:

1) Uzasadnia, że godność człowieka jest podstawą różnych systemów moralnych; wyjaśnia, że jest ona źródłem powszechnych, przyrodzonych, nienaruszalnych i niezbywalnych wolności i praw człowieka; analizuje sformułowania preambuły Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka […].

W podręczniku Dziś i jutro zostały opracowane kluczowe zagadnienia dotyczące praw człowieka i przedstawione w sposób problemowy, poparty przykładami odwołującymi się do doświadczeń młodych ludzi. Proponowane ćwiczenia (np. „Wątek na forum”) umożliwiają przeprowadzenie ciekawych dyskusji, ułatwiających zainteresowanie uczniów niełatwymi treściami przedmiotowymi. Do tematów, które zmieniają się zgodnie z wymaganiami nowej podstawy programowej, przygotowane zostały scenariusze lekcji i karty pracy.

Treści związane z gospodarką zostały mocno okrojone, pozostał jedynie punkt dotyczący budżetu domowego:

2. Rodzina. Uczeń:

3) Wyjaśnia, jak funkcjonuje gospodarstwo domowe; wymienia główne źródła jego dochodów (z działalności zarobkowej: pracy, działalności gospodarczej, umów cywilnoprawnych oraz ze świadczeń społecznych – w powiązaniu z rodzajami ubezpieczeń społecznych);

4) Wymienia kategorie wydatków gospodarstwa domowego; planuje jego budżet […].

W podręczniku Dziś i jutro zakres materiału dotyczącego gospodarki został dostosowany do nowych wytycznych programowych, zakładających rozbudowanie treści związanych z prawem kosztem ograniczenia zagadnień ekonomicznych, a także do możliwości realizacyjnych w ramach siatki godzin dla przedmiotu. Podstawowe informacje z szerokim kontekstem praktycznym występują w ramach rozdziału „Życie społeczne”, w temacie „Ekonomia na co dzień”.