Jak po doświadczeniu z edukacją zdalną odnaleźć się w nowej rzeczywistości?

Rok szkolny 2019/2020 trwał w najlepsze, gdy nagle z dnia na dzień wszystko się zmieniło. Edukacja jak olbrzymia maszyna pracowała na najwyższych obrotach, płynnie zmierzając do końca roku szkolnego. Nagle bez ostrzeżenia wciśnięto hamulec i gwałtownie zatrzymano ją w miejscu. Sposobem na ponowny rozruch stała się edukacja zdalna, co dla wielu nauczycieli, ich podopiecznych oraz rodziców uczniów było zupełnie nowym i często trudnym doświadczeniem.

Konieczność korzystania z zupełnie nowych metod i form pracy oraz komunikowania się on-line za pomocą nie zawsze najnowszej generacji sprzętu sprawiła, że wcześniej sprawnie działające procesy edukacyjne zostały zaburzone.

Nie dysponujemy jeszcze pełnym obrazem tego, jak poradzili sobie uczniowie, którzy dotychczas nie mieli trudności w przyswajaniu wiedzy i nabywaniu umiejętności. Także i oni w wielu sytuacjach byli pozbawieni pomocy ze strony pracujących intensywnie i często w dużym stresie rodziców. Szczególnie jednak dotknięci tą sytuacją zostali uczniowie z rodzin dysfunkcyjnych oraz dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, które wymagają wsparcia specjalisty. Niestety, zdarzały się również przypadki całkowitego wypadnięcia uczniów z systemu edukacji na czas pandemii. W efekcie wielu uczniów będzie wymagało w najbliższym czasie bardziej indywidualnego podejścia, wyrównania szans rozwoju.

Jak efektywnie złagodzić skutki edukacji zdalnej?

Nowy rok szkolny to w większym lub mniejszym stopniu powrót uczniów do ławek szkolnych. Czy wszyscy z nich będą tak samo gotowi pod względem edukacyjnym i emocjonalnym do podjęcia nauki w murach szkolnych? Czy da się pracować z całą klasą tak samo? Na pewno nie. Wynikać to będzie z dość dużych rozbieżności w procesie edukacji mających miejsce podczas pandemii. Uczniowie przez ostatnie miesiące w różnym stopniu realizowali naukę, w różnym stopniu też otrzymywali wsparcie w domu i mieli dostęp do sprzętu czy Internetu. Nauczyciele natomiast pracowali różnymi metodami dostosowanymi do swoich możliwości i umiejętności cyfrowych. Z wiadomych powodów proces indywidualizacji nauczania został mocno zaburzony, a zróżnicowanie poziomu uczniów prawdopodobnie się nasiliło. Pierwsze miesiące pracy w nowym roku szkolnym na pewno będą wymagały wysiłku nad wyrównywaniem wiedzy i umiejętności uczniów. Dobrym sposobem na poradzenie sobie z tym wyzwaniem, jak również wykorzystanie go podczas ewentualnego powrotu edukacji zdalnej może być świadome stosowanie materiałów uzupełniających odpowiednio dobranych do indywidualnych potrzeb uczniów.

Doskonalimy kluczowe umiejętności

Umiejętność czytania, pisania i liczenia są niezbędne w dalszej edukacji i w życiu, a ich nauka w trybie zdalnym była bardzo utrudniona. Powinniśmy więc szczególnie teraz wesprzeć uczniów w odniesieniu sukcesu w tym wymiarze. Warto zatem sięgnąć po odpowiednie wsparcie. Seria Zabawa z czytaniem to nie tylko dobrze skonstruowany, spójny kurs czytania, ale zaproszenie do ciekawej przygody ze świetnie dobranymi tekstami literackimi, z doskonałymi ilustracjami oraz wartościowymi edukacyjnymi zabawami motywującymi do dalszej pracy.

              Zrozumienie czytanego tekstu rozpoczyna się od rozpoznawania symboli graficznych, jednak na efekt końcowy składają się elementy pamięciowe, spostrzeżeniowe, myślowo-rozumowe i wyobrażeniowe. Dlatego też oprócz samej nauki czytania rozwijamy umiejętność czytania ze zrozumieniem, która pozwala odkryć znaczenie słów, zdań, opowiadań. Wykorzystanie zeszytów z serii Czytanie ze zrozumieniem PLUS pozwala na szybsze i łatwiejsze kształtowanie tej kluczowej umiejętności. Te publikacje szczególnie warto wskazać uczniom, którzy pomimo trudnej sytuacji nauki rozwijali sprawnie podstawową umiejętność czytania.

              Matematyka to królowa nauk. Ukształtowała świat, w którym żyjemy, w o wiele większym stopniu niż którakolwiek inna dziedzina wiedzy, dlatego też warto zadbać, aby uczniowie od samego początku znali jej znaczenie i ucząc się poprzez zabawę, łamali stereotyp, że jest ona trudna i niedostępna. Zeszyty z serii Zabawa z matematyką ułatwiają stopniowe i przemyślane wprowadzanie dziecka w świat cyfr, liczb, działań matematycznych i zadań tekstowych.

Wspomagamy w osiągnięciu sukcesu edukacyjnego

Proces edukacji zdalnej sprawił, że ‒ jak pokazują badania ‒ tylko 47% nauczycieli miało szansę dostosowania pracy do możliwości uczniów, 33% stosowało indywidualizację nauczania, 8% miało możliwość prowadzenia zajęć dodatkowych. Cennym sposobem na zapobieganie takim sytuacjom, jak również niwelowanie skutków powstałych podczas nauki zdalnej mogą być materiały opracowane specjalnie do pracy wyrównawczej i korekcyjno-kompensacyjnej. Warto tu zwrócić uwagę na serie Piszę coraz lepiej oraz Liczę coraz lepiej, które w przemyślany sposób uzupełniają zadania i ćwiczenia zawarte w pakietach edukacyjnych, dając nauczycielowi możliwość pełnej indywidualizacji nawet w bardzo zróżnicowanej klasie. Spiralnie ułożone treści pozwalają na utrwalanie i rozszerzanie kształtowanych w szkole umiejętności.

Rozwijamy zainteresowania uczniów

Pandemia spowodowała, że uczniowie przez kilka miesięcy poznawali świat wyłącznie za pośrednictwem narzędzi cyfrowych, często brakowało im interakcji z rówieśnikami i nauczycielem. Brakowało docenienia i wspierania motywacji do nauki. Niejednokrotnie rozwijanie ich zainteresowań i pasji było utrudnione. Ilość przerabianego często zupełnie samodzielnie materiału i wiecznie piętrzące się trudności powodowały, że radość z odkrywania i nabywania nowych umiejętności była znacznie mniejsza niż zwykle. Warto na nowo pobudzić zainteresowania uczniów, a tym, którzy sobie dobrze radzili pomimo pandemii, dać szansę dalszego rozwoju i ograniczyć poczucie znudzenia, kiedy nauczyciel musi skupiać się na pracy ze słabszymi uczniami.

              Chcąc rozbudzać zainteresowania przyrodnicze uczniów, warto skorzystać z serii Przyroda PLUS. Zawarte są w nich propozycje ciekawych doświadczeń i eksperymentów, które tłumaczą otaczający dziecko świat oraz zachodzące w nim zjawiska i zależności. Uczniowie wykazujący zdolności matematyczne chętnie sięgną do zadań, zadań logicznych i rebusów zaproponowanych w serii Matematyka PLUS.

              Każdy, kto choć przez chwilę pracował z uczniami klas początkowych, wie, że tylko przemyślana indywidualizacja pracy uczniów, wykorzystująca dobrze przygotowane materiały umożliwi pełny sukces edukacyjny klasy. Orientacja w zaprezentowanych przeze mnie materiałach pozwoli w łatwy sposób każdemu nauczycielowi na zaplanowanie pracy dostosowanej indywidualnie do potrzeb każdego ucznia. W obliczu ewentualnego powrotu nauczania zdalnego oraz usuwania bieżących jego skutków warto wykorzystać materiały, które w płynny i zajmujący sposób pomogą prowadzić zajęcia, powodując, że uczniowie sprawniej opanują kluczowe umiejętności.

 

Anna Omilianowska – pedagog specjalny, terapeuta, oligofrenopedagog, nauczyciel edukacji wczesnoszkolnej. Certyfikowany trener myślenia krytycznego i narzędzi TOC, trener programowania i kodowania. Stworzyła programy autorskie i innowacje pedagogiczne do edukacji wczesnoszkolnej. Ponadto pisze scenariusze do projektów UE. Jest autorem pakietu edukacyjnego „Kuferek Matematyczny”. Na swoim koncie ma ponad 2 500 godzin przeprowadzonych szkoleń i warsztatów dla nauczycieli na terenie całej Polski oraz prelekcji na ogólnopolskich kongresach i konferencjach.