Rekrutacja w czasie pandemii

Rekrutacja do szkół ponadpodstawowych w tym roku przebiega inaczej niż zawsze, fot. Africa Studio / Shutterstock

Oto 6 rzeczy, które warto wiedzieć o zasadach naboru, przeliczaniu punktów i szansach na dostanie się do wymarzonej szkoły.

Rekrutacja do szkół ponadpodstawowych w tym roku przebiega inaczej niż zawsze. Harmonogramy naboru opublikowane pod koniec stycznia przez wojewódzkie kuratoria oświaty, przestały obowiązywać przez wybuch epidemii koronawirusa. Znamy już nowy harmonogram, przygotowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, jednolity dla całego kraju.

  1. Co się zmienia w tegorocznej rekrutacji?

    Zmianie uległy terminy poszczególnych etapów naboru, tzn.

    • daty egzaminów klas ósmych – planowane są na 16-18 czerwca, jeśli sytuacja epidemiczna na to pozwoli (ustalono ścisłe zasady sanitarne przeprowadzania egzaminów);
    • terminy składania wniosków do wybranych szkół ponadpodstawowych. Jest na to czas między 15 czerwca a 10 lipca. Kandydaci do szkół ponadpodstawowych dwujęzycznych, oddziałów dwujęzycznych, oddziałów międzynarodowych, oddziałów przygotowania wojskowego w szkole ponadpodstawowej, oddziałów wymagających od kandydatów szczególnych indywidualnych predyspozycji oraz szkół i oddziałów prowadzących szkolenie sportowe w szkołach ponadpodstawowych składają wnioski między 15 a 22 czerwca;
    • daty egzaminów dodatkowych do klas dwujęzycznych (sprawdziany predyspozycji i kompetencji językowych), do klas i szkół sportowych (próby sprawności fizycznej), do klas i szkół artystycznych itp. (sprawdziany uzdolnień kierunkowych). Odbędą się one między 23 czerwca a 7 lipca;
    • data podania wyników testu ósmych klas (31 lipca);
    • terminy podania do wiadomości publicznej list kandydatów zakwalifikowanych (12 sierpnia) i przyjętych (19 sierpnia).

    W tym roku, inaczej niż w latach ubiegłych, nie będzie etapu rekrutacji uzupełniającej. Ministerstwo Edukacji Narodowej informuje, że kandydaci, którzy nigdzie nie znaleźli miejsca, będą przyjmowani do szkół na podstawie decyzji dyrektora placówki i powołuje się na art. 130 ust.2 ustawy Prawo oświatowe. Ten zapis prawny dotyczy sytuacji ucznia, który chce dostać się do danej klasy w ciągu roku szkolnego. Można się więc spodziewać, że kandydaci nieprzyjęci do żadnej szkoły będą musieli znaleźć dla siebie miejsce w szkole, która nie ma pełnego obłożenia i złożyć do dyrektora placówki podanie z prośbą o przyjęcie.

  2. Co pozostaje niezmienne?

    Rekrutacja przebiega według stałego schematu. Kandydat przygotowuje wniosek, na którym ustala listę swoich preferencji, tzn. kolejność klas, do których chciałby chodzić, począwszy od tej najbardziej wymarzonej, poprzez inne, które także byłyby dla niego odpowiednie. Wniosek składa w szkole pierwszego wyboru. Po zakończeniu roku szkolnego i uzyskaniu wyniku egzaminów klas ósmych do szkoły pierwszego wyboru trzeba będzie złożyć poświadczone kopie świadectwa i wyniku testów. Po opublikowaniu przez szkoły list kandydatów zakwalifikowanych i niezakwalifikowanych, kandydaci powinni potwierdzić wolę uczęszczania do szkół, do których zostali zakwalifikowani. Potwierdzenie to odbywa się poprzez złożenie w szkole, do której kandydat został zakwalifikowany, oryginałów świadectwa i wyniku egzaminów. Następnie szkoły publikują listy kandydatów przyjętych i nieprzyjętych. To zamyka proces rekrutacji.

  3. Na jakich zasadach kandydat zostaje zakwalifikowany do szkoły?

    O zakwalifikowaniu kandydata do wybranej szkoły decydują przeliczone na punkty wyniki uzyskane z egzaminu klas ósmych, oceny ze świadectwa, dodatkowe osiągnięcia (tytuł finalisty lub laureata konkursu przedmiotowego lub turnieju, zgodnie z wyszczególnieniem zawartym w paragrafie 6.1 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dn. 16 marca 2017 r.), osiągnięcia w ramach działalności społecznej (np. udokumentowana działalność ucznia jako wolontariusza). Dodatkowe punkty można zdobyć za świadectwo z wyróżnieniem.

    Wszystkie uzyskane punkty to ogólny wynik uzyskany przez ucznia. Z tym wynikiem podchodzi on do naboru i stara się o miejsce w wybranej klasie.

  4. Jak traktować progi punktowe?

    Na stronach internetowych poszczególnych szkół ponadpodstawowych publikowane są informacje o tym, jakie były w ubiegłych latach progi punktowe do poszczególnych klas. To znaczy: ile punktów rekrutacyjnych miał kandydat, który z najgorszym wynikiem dostał się do danej klasy. Jeśli próg w ubiegłym roku wynosił np. 120, oznacza to, że przyjęci kandydaci mieli 120 lub więcej punktów, a ci poniżej progu 120 punktów musieli szukać miejsca w innych klasach lub szkołach.

    Mogło się zdarzyć, że np. dwoje uczniów miało wymagany wynik (120 pkt), ale tylko jeden dostał się do wybranej klasy. Dzieje się tak, kiedy kończy się limit miejsc w klasie - np. jest 30 miejsc, a ponad 30 uczniów z bardzo dobrymi wynikami w nauce, z czego ci najsłabsi mają dokładnie tyle samo punktów. Wtedy trzeba wybrać, kogo przyjąć, a kogo nie. Decydują wówczas dodatkowe kryteria. Pierwszeństwo zajęcia miejsca w wybranej klasie mają uczniowie, którzy mogą udokumentować, że mają takie trudności życiowe jak: problemy zdrowotne ograniczające możliwość wyboru kierunku kształcenia ze względu na stan zdrowia, wielodzietność rodziny kandydata; niepełnosprawność kandydata; niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; objęcie kandydata pieczą zastępczą.

    Progi punktowe z ubiegłych lat należy traktować jako pewną podpowiedź, ale nie pewnik. Szczególnie dotyczy to progów uzyskanych w ubiegłym roku, gdy mieliśmy do czynienia z kumulacją roczników (o miejsca w szkołach ponadpodstawowych starali się absolwenci klas 8. szkół podstawowych i 3. klas gimnazjum). Duża konkurencja sprawiła, że uczniowie szczególnie starali się o bardzo dobre oceny i do najbardziej obleganych szkół dostali się wyłącznie uczniowie o ponadprzeciętnych wynikach.

    W praktyce warto wiedzieć, jakie są progi punktowe do poszczególnych klas w kilku szkołach, które najbardziej interesują kandydata i składać wnioski do takich szkół, które miały w ubiegłych latach różne wyniki. Jeśli uczeń będzie aplikować jedynie do klas o wysokich progach, może się nigdzie nie dostać. Lepiej do listy preferencji na dalszych miejscach dorzucić także klasy z niższymi progami.

  5. Jak zwiększyć szanse dziecka na dostanie się do dobrej szkoły?

    Choć obecnie trwa nauka zdalna i wszyscy siedzą w domach, nadal można aktywnie poprawiać swoje szanse w naborze do wymarzonej szkoły. Jak? Starać się o jak najwyższe oceny z przedmiotów, które są punktowane do wybranej klasy (na stronie internetowej szkoły średniej publikowane są informacje, punkty, z których przedmiotów są brane pod uwagę przy rekrutacji do danego oddziału).

    Jest o co zawalczyć. Punkty za oceny oblicza się dla czterech przedmiotów: za język polski, matematykę i dwa wybrane przedmioty, które wskazane są jako punktowane do danej klasy w liceum. Za ocenę celującą dostaje się 18 punktów, za bardzo dobrą 17, za dobrą 14, za dostateczną 8, za dopuszczającą 2 punkty. Zatem poprawienie się z czwórki na piątkę daje 3 punkty, które mogą przesądzić o tym, czy kandydat dostanie się do wymarzonej klasy, czy nie.

    Dodatkowo – aż 7 punktów można uzyskać za świadectwo z wyróżnieniem, więc poprawienie ogólnej średniej ocen może być bardzo cenne.

    Oczywiście ośmioklasiści nadal mają przed sobą egzaminy kończące naukę w szkole podstawowej. Nie można ich nie zdać, ale im lepszy osiągnie się wynik, tym większa pula punktów kandydata. Za trzy egzaminy można dostać w sumie 100 punktów. Wynik egzaminu z języka polskiego oraz z matematyki należy pomnożyć przez 0,35. Jeśli ktoś otrzyma 100 proc. na egzaminie, to 100 x 0,35 przyniesie mu 35 punktów. Odpowiednio 80 proc. da 28 punktów itd. Punkty za egzamin z języka obcego nowożytnego mnoży się przez 0,3 (100 proc. x 0,3 = 30 punktów).

    Warto o tym wszystkim pamiętać i dobrze wykorzystać dodatkowe tygodnie na naukę. Przygotowanie do egzaminu powinno przebiegać w spokojnej atmosferze, przy wsparciu rodziców. Bardzo ważne jest regularne powtarzanie treści i rozwiązywanie arkuszy egzaminacyjnych (więcej na ten temat w tekście dostępnym do pobrania).

  6. Kiedy będą wyniki rekrutacji?

    Ze względu na to, że wyniki egzaminów klas ósmych będą znane 31 lipca, cały proces przypisywania kandydatów do miejsc w klasach uległ przesunięciu na sierpień. Warto wiedzieć, że między 31lipca a 4 sierpnia można jeszcze dokonać zmian na liście preferencji i ewentualnie przenieść dokumenty do innej szkoły pierwszego wyboru. 12 sierpnia będzie wiadomo, kto się gdzie zakwalifikował. Na potwierdzenie woli uczenia się będzie czas do 18 sierpnia, a nazajutrz szkoły wywieszą listy kandydatów przyjętych. Osoby, które nie dostaną się do żadnej klasy, prawdopodobnie będą mogły składać dodatkowe wnioski o przyjęcie bezpośrednio u dyrektorów szkół, w których pozostaną jeszcze wolne miejsca. W dniach 20-27 sierpnia kandydaci nieprzyjęci do wybranej szkoły mogą wystąpić do komisji rekrutacyjnej w szkole z wnioskiem o podanie przyczyn nieprzyjęcia. Komisja ma 5 dni na wydanie uzasadnienia przyczyny odmowy przyjęcia.

    Kiedy tylko uczeń dostanie się do wymarzonej klasy i potwierdzi wolę uczęszczania do niej, może już odetchnąć z ulgą. Od razu można w łatwy sposób skompletować wszystkie potrzebne podręczniki w sklepie edukacyjnym Nowej Ery, gdzie dostępne są publikacje wszystkich wydawnictw. Dzięki specjalnej wyszukiwarce można znaleźć swoją klasę i listę podręczników wymaganych przez dyrekcję swojej nowej szkoły, a potem jednym kliknięciem umieścić ją w koszyku. Zakupów warto dokonać jak najwcześniej, by w nowy rok szkolny ruszyć z kompletem książek i kart pracy (z racji przesuniętego harmonogramu rekrutacji na kupno podręczników będzie mało czasu, co spowoduje kumulację zamówień i może opóźniać ich realizację).