Javascript is required

Matematyka. Wiem więcej o moich uczniach, czyli próbny egzamin ósmoklasisty Nowej Ery

Autor: Jerzy Janowicz, 20.08.2020

Egzamin Ósmoklasisty
Podziel się

Jedną z form monitoringu przygotowania ósmoklasistów do egzaminu jest etapowa ocena poziomu wiedzy uczniowskiej – głównie tej, która jest sprawdzana na egzaminie. Oczywiście forma sprawdzenia powinna być jak najbliższa tej, która jest finałem całego przedsięwzięcia.

Nowa Era pomaga szkołom w przeprowadzeniu próbnego egzaminu w klasie 8. Wydawnictwo udostępnia arkusz egzaminacyjny, a także zasady oceniania, przykładowe rozwiązania zadań otwartych oraz spis wymagań ogólnych
i szczegółowych z podstawy programowej do każdego zadania. Dzięki temu sprawdzanie prac uczniów jest jednolite
w każdej szkole. Dodatkowo wpisanie wyników egzaminu próbnego do specjalnie przygotowanej aplikacji pozwala
na porównanie ich z wynikami innych klas w danej szkole oraz prześledzenie ich na tle województwa czy kraju.
W listopadzie 2019 przeprowadzono kolejną edycję egzaminu próbnego.

Jaki był próbny egzamin Nowej Ery?

Swoją strukturą bardzo dobrze wpasował się w schemat i zasady określone przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Zawierał 15 zadań zamkniętych i 6 otwartych (3 za 2 punkty i 3 za 3 punkty). Wśród zadań zamkniętych pojawiły się wszystkie typy wymagane przez CKE. Za rozwiązanie wszystkich zadań uczeń mógł otrzymać łącznie 30 punktów.
Do próby przystąpiło ponad 150 tysięcy ósmoklasistów. Na podstawie wyników ok. 100 tysięcy uczniów opracowano analizy statystyczne.
Średni wynik testu w ogólnopolskiej próbie statystycznej jest równy 8,60 pkt, co stanowi 28,67%.


Procentowy rozkład wyników jest wyraźnie prawoskośny, co oznacza przewagę niższych wyników. Najczęściej osiągany rezultat to nieco ponad 10%, czyli wyraźnie mniej od wartości średniej. Około 90% piszących zdobyło mniej niż połowę punktów.
Warto przeanalizować wyniki w poszczególnych zakresach określonych w podstawie programowej jako cele ogólne.


Stosunkowo dobrze rozwiązywane były zadania, które badały sprawność rachunkową. W tej kategorii uczniom przyznano niemal połowę punktów możliwych do zdobycia. Z kolei za rozwiązanie zadań sprawdzających umiejętność wykorzystania i tworzenia reprezentacji uczniowie otrzymali zaledwie jedną trzecią punktów. Zbliżony wynik osiągnięto
w zakresie wykorzystania i tworzenia informacji. Najsłabiej wypadła umiejętność rozumowania i argumentowania, którą badano w sześciu zadaniach. W tym obszarze uczniom udało się zdobyć niespełna 20% punktów możliwych do uzyskania.

Ogólna średnia i wyniki w kategoriach czterech celów ogólnych są znacznie niższe od analogicznych z egzaminu przeprowadzonego przez CKE w kwietniu 2019. Nie należy jednak wyciągać zbyt pochopnych wniosków zarówno dotyczących wiedzy uczniów, jak i samego narzędzia diagnostycznego. Oba te sprawdziany pisane były w bardzo różnych realiach. Istotne są tu co najmniej trzy elementy:

  • Czas. Egzamin CKE został przeprowadzony po opanowaniu przez uczniów całego materiału przewidzianego do diagnozowania. Uczniowie, którzy do niego przystąpili, mieli za sobą pełny cykl przygotowań, podczas którego niejednokrotnie otrzymywali informacje o dobrym opanowaniu konkretnych kompetencji lub o lukach wymagających szybkiego uzupełnienia. Młodzież, która jesienią przystąpiła do próbnego egzaminu Nowej Ery, była wówczas dopiero na początku całego procesu przygotowawczego i z pewnością większa część uczniów miała jeszcze sporo do nadrobienia i uzupełnienia. Pozostało im jeszcze 5 miesięcy na przećwiczenie i powtórzenie podstawowych umiejętności. Zrozumiałe są zatem niższe osiągnięcia. Próbny egzamin nie miał być końcową oceną ich wiedzy, ale diagnozą pozwalającą skorygować i lepiej zaplanować działania na najbliższe miesiące.
  • Motywacja.To czynnik mający ogromny wpływ na osiągane rezultaty. Uczniów piszących egzamin ósmoklasisty w kwietniu 2019 zmotywowały przede wszystkim:
    • naturalna skłonność do osiągnięcia jak najlepszych wyników
    • presja otoczenia (nauczyciele, rodzice, rówieśnicy)
    • uwarunkowania organizacyjne (przewidywana większa niż dotychczas trudność dostania się do wybranych szkół).
  • Podczas próbnego egzaminu Nowej Ery te czynniki nie oddziaływały w tak wyrazisty sposób jak podczas „prawdziwego” egzaminu. Stąd i rezultaty mogły być nieco niższe niż podczas pełnej mobilizacji.
  • Arkusz egzaminacyjny. Porównywanie dwóch omawianych zestawów zadań jest niezmiernie trudne. Struktura jednego i drugiego egzaminu była taka sama, doświadczenie nauczycielskie podpowiada, że również stopień trudności większości zadań był zbliżony. Brak wyników standaryzacji nie pozwala jednak na jednoznaczną ocenę tej kwestii. Nie należy ulegać pokusie, by oceniać zestaw z egzaminu próbnego jako trudny. Owszem, w momencie, gdy uczniowie go rozwiązywali, rzeczywiście poprzeczka była zawieszona wysoko, ale można sądzić, że ten sam arkusz w marcu, tuż przed egzaminem CKE, nie sprawiłby ósmoklasistom tylu problemów.

Nad czym jeszcze powinni popracować ósmoklasiści (i ich nauczyciele)?

Analizując procent wykonania poszczególnych zadań, dostrzec można rozpiętość wyników od 7% do 67%.

Egzamin Ósmoklasisty
Podziel się