Javascript is required

Spotkanie 4. Mixed ability group

Autor: Justyna Mak, 25.04.2024

Angielski blog
Podziel się

Każda klasa to grupa uczniów reprezentujących zróżnicowany poziom zdolności i kompetencji językowych. Jak zatem zorganizować pracę z tak różniącymi się od siebie uczniami?

Mrs Poppy radzi:
Angielski to (nowa) podstawa! Czyli jak się nie dać zmianom?
Spotkanie czwarte: mixed ability group – jak MAGicznie pracować z grupą zróżnicowaną pod względem poziomu i umiejętności językowych?

 

Zapewne każdy z nas zdaje sobie sprawę, że nie znajdziemy jednej recepty i złotego środka, metody czy typu zadania, które sprawiłyby, że wszyscy uczniowie zrozumieją i zapamiętają daną partię materiału tak samo… Najlepiej idealnie.

Każda klasa to grupa uczniów reprezentujących zróżnicowany poziom zdolności i kompetencji językowych. Mogą znaleźć się w niej dzieci, które nieustannie borykają się z nauką angielskiego, ale też uczniowie uzdolnieni, którzy doskonale radzą sobie z materiałem, bo uczęszczają na zajęcia dodatkowe. To od nas, nauczycieli, będzie zależało, jak pokierujemy procesem nauczania i jakich sposobów i narzędzi użyjemy, aby wyrównywać poziom znajomości języka w grupie. Zakładając, że „równamy” w górę, aby osiągnąć założony w podstawie programowej poziom, jednocześnie nie zapominając o pracy z uczniami szczególnie uzdolnionymi.

Niezwykle ważnym zagadnieniem będzie tu diagnoza, uważna obserwacja, życzliwe nastawienie, dobór odpowiednich treści i metod. Każde dziecko posiada swoją własną, inną zdolność uczenia się języka. W dużych liczebnie grupach w publicznych szkołach podstawowych nauczyciel może spotkać od kilku do kilkunastu uczniów z tzw. specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE, ang. special educational needs, SEN). Co ciekawe, określenie to odnosi się zarówno do uczniów z trudnościami w nauce, jak i do tych szczególnie uzdolnionych.

Zanim zastanowimy się nad sposobami pracy z uczniami słabszymi i zdolnymi w jednej grupie, wymieńmy bardzo ważne czynniki wpływające na efektywne uczenie się w obydwóch przypadkach. Jednocześnie zaznaczając, że lista ta jest otwarta, zachęcam do zastanowienia się, co moglibyście do niej dopisać na podstawie własnego doświadczenia:

  • motywacja i aktywizacja ucznia
  • odpowiednie techniki i metody pracy
  • przyjazna atmosfera, życzliwość
  • sukces – poczucie satysfakcji z osiągniętych efektów
  • wszechstronne zaangażowanie i współpraca w grupie
  • czas
  • bazowanie na dotychczasowej wiedzy i umiejętnościach uczniów
  • odpowiedni dobór i wykorzystanie materiałów dodatkowych.​

 

 

Nowa podstawa programowa dokładnie określa poziomy, które powinni osiągnąć uczniowie na końcu każdego etapu edukacyjnego. I tak:

  • po klasie II – A1
  • po klasie VIII
    • A2+ (umiejętności produktywne – mówienie i pisanie)
    • B1 (umiejętności receptywne – słuchanie i czytanie).

Jak zatem zorganizować pracę w grupie z uczniami reprezentującymi różne stopnie kompetencji i poziomu języka? Różnice te wynikają przecież m.in. z indywidualnego profilu poznawczego ucznia – umiejętności koncentracji uwagi, pamięci czy spostrzegawczości. Jest to też efekt osobowości dziecka i tego, w jaki sposób lubi i umie się uczyć – jedno jest otwarte, ruchliwe i komunikatywne, drugie zaś ciche i introwertyczne. Ważną rolę odgrywa tu także rozwój społeczny czy tło kulturowe.

Z pomocą przy nauczaniu grup mieszanych pod względem poziomu przychodzą nam strategie, które znajdziemy na kartach poszczególnych poziomów nowej serii podręczników: Hello, Junior i Teen Explorer wydawnictwa Nowa Era. Autorzy przygotowali wiele różnorodnych środków dydaktycznych – podręcznik, zeszyt ćwiczeń oraz Bank Pomysłów do każdego poziomu serii. Są to dodatkowe ćwiczenia zintegrowane z podręcznikiem przeznaczone dla uczniów o różnych potrzebach edukacyjnych, czyli:

  • proste ćwiczenia grafomotoryczne
  • zadania utrwalające słownictwo i zwroty
  • zadania o podwyższonym stopniu trudności
  • prace domowe dla indywidualistów
  • ćwiczenia utrwalające dla uczniów wolniej pracujących
  • zestaw 56 gier komunikacyjnych dla każdego poziomu
  • quizy leksykalno-gramatyczne
  • dodatkowe zadania dla tzw. fast-finishers.

 

PRZYKŁADY zadań: Special Needs, Consolidation, Extension

Ważne, aby nauczyciel – świadomy różnic istniejących w danej grupie – chciał i potrafił zastosować kształcenie wielopoziomowe, które pomoże mu efektywnie pracować zarówno z uczniem bardzo słabym, przeciętnym, jak i zdolnym. Na co zwrócić szczególną uwagę?

  1. Organizacja pracy:
    • jeśli zakładamy, że w danym dniu uczniowie będą realizować różne cele – warto podzielić ich na grupy jednorodne pod względem zaawansowania i zdolności (zdolni pracują ze zdolnymi, słabsi w swoim gronie) i przygotować odpowiednie zadania. To umacnia koncentrację oraz pozytywną motywację, indywidualizuje pracę, daje możliwość rzeczowej oceny efektów pracy,
    • jeśli pracujemy nad rozwiązaniem wspólnego problemu – dobrze zastosować grupy/pary mieszane (np. uczeń słabszy i zdolny) – wtedy każde dziecko ma szansę wykazać się aktywnością adekwatną do swoich możliwości.
  2. Organizacja przestrzeni  uczniów słabszych można posadzić bliżej nauczyciela – aby nadzorować ich pracę i pomóc w razie potrzeby; lepiej widzą też tablicę.
  3. Tempo pracy – za szybko – frustracja, za wolno – nuda! Tu potrzebna jest dobra obserwacja i diagnoza, znajomość potrzeb naszych uczniów. Niestety zazwyczaj więcej czasu i uwagi (z przyczyn oczywistych) poświęcamy tym, którzy mają problemy. Aby utrzymać zaangażowanie zdolnych uczniów i nie dopuścić do znużenia – należy mieć w zapasie kilka ćwiczeń dodatkowych (patrz np. Bank Pomysłów).
  4.  Personalizacja – dobrze, by podstawą zadań były informacje znane uczniom, które pozwolą na osobiste odniesienia, wtedy każdy z nich, niezależnie od poziomu, ma coś do przekazania.
  5. Autonomia ucznia – pozwólmy silniejszym uczniom przejąć czasami kontrolowaną rolę lidera, prowadzić dyskusję czy być przez moment nauczycielem; pozwólmy wykazać się dzieciom słabszym – słuchając ich potrzeb i szukając mocnych stron.
  6. Praca projektowa – wspaniale rozwija współpracę w grupie, uczniowie zdolniejsi pomagają słabszym, działania projektowe mogą odbywać się też w grupach jednorodnych pod względem zaawansowania i zdolności – należy wtedy odpowiednio dobierać polecenia i zadania. Ponadto zachęcam do zapoznania się z wpisem poświęconym pracy metodą projektu: Spotkanie I-sze: Projekt edukacyjny – Moja miłość!
  7. Dyplomatyczne podejście i empatia – zawsze nieodzowne podczas pracy z dziećmi, sprawdzają się zwłaszcza przy grupach mieszanych pod względem umiejętności językowych. Unikajmy stawiania słabszych uczniów w centrum uwagi, szczególnie przy wprowadzaniu nowego materiału, gdy dziecko czuje się niepewnie i nie miało okazji przećwiczyć struktur. W zamian zastosujmy np. powtarzanie chórem.

W naszej MAGicznej pracy z mixed ability groups niech pomocnym złotym środkiem będzie taki dobór zadań językowych, aby ci słabsi oraz bardziej uzdolnieni uczniowie mieli możliwość przeżycia sukcesu, poczucia sprawczości i spełnienia. Najbardziej konstruktywnym czynnikiem jest tutaj rozwijanie aspiracji i ambicji naszych klasowych dzieci.

Zobacz 4 odcinek Mrs Poppy radzi: Specjalne potrzeby edukacyjne!

MRS POPPY, CZYLI KIM JEST JUSTYNA MAK?

Nauczycielka, trener i coach językowy; zafascynowana narzędziami, które usprawniają proces nauczania/uczenia się i świadomie wspierają w rozwoju; autorka innowacji pedagogicznych oraz szkolna koordynatorka wielu TIK-owych projektów i programów.
Angielski blog
Podziel się