Piłsudski i Dmowski to dwie najważniejsze postacie polskiej niepodległości. Obaj urodzeni mniej więcej w tym samym czasie w zaborze rosyjskim. Piłsudski związał się z socjalizmem; Dmowski z kolei współtworzył ruch nacjonalistyczny. Łączyło ich jedno: idea Polski niepodległej. Różniło natomiast wszystko, co się z tym wiązało w praktyce: koncepcja drogi dojścia do niepodległości, wizja granic odradzającego się państwa, kwestia ustroju II Rzeczypospolitej. Wykład jest próbą przybliżenia postaci Piłsudskiego i Dmowskiego oraz objaśnienia ich myśli politycznej.