Javascript is required
Przejdź do treści głównej
znak ostrzegawczy

Razem przez Reformę edukacji 2026 

To strona dla nauczycieli i dyrektorów szkół podstawowych, którzy chcą na bieżąco przygotować się do nadchodzących zmian.

Udostępniamy tu aktualne informacje, projekty dokumentów oraz harmonogramy, aby ułatwić przygotowania do reformy 2026/2027.

Aktualności

Prace nad nową podstawą programową weszły w kluczowy etap. Instytut Badań Edukacyjnych zebrał opinie ponad 24 000 nauczycielek i nauczycieli, a ponad 200 ekspertów przygotowało projekty nowych podstaw programowych dla przedszkola i szkoły podstawowej. Projekty przedmiotowe (m.in. biologii, chemii, fizyki, geografii i przyrody) zostały przekazane do MEN i opublikowane do wglądu.

Od 19 listopada do 18 grudnia 2025 r. oraz od 21 do 28 stycznia MEN prowadził konsultacje publiczne projektów podstaw programowych dla przedszkoli oraz szkoły podstawowej. Powtórne, styczniowe konsultacje wynikły z zawetowania ustawy z dnia 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw przez Prezydenta RP. W tej sytuacji MEN opracowało nowe projekty rozporządzeń uwzględniające niezbędne zmiany legislacyjno-prawne, a także częściowo zmiany wynikające z uwag zgłoszonych do poprzednich wersji projektu. 

Poniżej podajemy linki do najnowszych projektów podstaw programowych i planów nauczania.

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym: PRZECZYTAJ
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół: PRZECZYTAJ
  • Prawdziwa edukacja. Rozwiązania, które działają.

Planowane zmiany w edukacji

MEN wskazuje szeroki zakres zakładanych zmian:

  • nowe, praktyczne przedmioty (edukacja obywatelska, zdrowotna, przyroda w nowej formule);
  • nowa, przejrzysta i spójna podstawa programowa – mniej szczegółów do zapamiętania, więcej kompetencji kluczowych;
  • więcej zajęć praktycznych i projektowych;
  • zmiany w ocenianiu – większy nacisk na ocenę opisową, informację zwrotną i rozwój kompetencji;
  • troska o dobrostan uczniów i nauczycieli;
  • zmiany w egzaminach ósmoklasisty i maturalnym od 2031 roku;
  • większa autonomia i wsparcie dla nauczycieli – bezpłatne szkolenia, studia podyplomowe, nowoczesne narzędzia metodyczne;
  • równomierne rozłożenie nauki, mniej godzin w klasach 7–8 szkoły podstawowej.

Nowe podstawy programowe

Punktem wyjścia dla opracowania nowych podstaw programowych jest Profil absolwenta i absolwentki – dokument określający kompetencje, postawy i umiejętności, jakie powinni posiadać uczniowie po zakończeniu danego etapu edukacyjnego.  

Pracom nad podstawami przyświecały następujące założenia:

  • Wspólny fundament i spójność – część ogólna podstawy programowej jako baza dla wszystkich przedmiotów.
  • Głębokie uczenie się i stosowanie wiedzy – ma stworzyć uczniom okazje do stosowania zdobytej wiedzy i umiejętności w rozwiązywaniu realnych problemów, także poza szkołą.
  • Urealniony zakres treści – zakres efektów uczenia się jest adekwatny do potrzeb uczniów oraz możliwy do zrealizowania w szkole.
  • Kompetencje przekrojowe w przedmiotowych efektach uczenia się – jasne oczekiwania i standardy w zakresie rozwoju kompetencji przekrojowych i sprawczości.
  • Doświadczenia edukacyjne – gwarancja dla wszystkich uczniów na zdobycie doświadczeń edukacyjnych, które wzmacniają sprawczość.
  • Połączenie podstawy z wymaganiami egzaminacyjnymi – nowa podstawa opisana językiem efektów uczenia będzie listą wymagań egzaminacyjnych.
*Źródło: https://ibe.edu.pl/pl/profil-absolwenta-i-absolwentki

Harmonogram zmian programowych w szkole podstawowej

Nowa podstawa programowa będzie wprowadzana w 2026 roku w przedszkolu oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej.

Nowy egzamin ósmoklasisty od 2030/2031

  • Grudzień 2024 – Profil Absolwenta i Abslowentki dla szkoły podstawowej
  • Wrzesień 2025 – upublicznienie projektów podstaw przedmiotowych przed konsultacjami
  • Październik 2025 – konsultacje publiczne projektów podstaw
  • Grudzień 2025 – podpisanie rozporządzenia
  • Grudzień 2025 – opublikowanie przez IBE pierwszych poradników metodycznych dla nauczycieli do NPP*
  • Wrzesień 2026 – wejście w życie nowych podstaw programowych w przedszkolach oraz w klasach 1 i 4 szkoły podstawowej

*Na podstawie Protokołu z V posiedzenia Rady ds. monitorowania wdrażania reformy oświaty z 22.05.2025.

Elementy nowej podstawy programowej w każdym przedmiocie

  • Cele przedmiotu
    Maksymalnie 8 elementów. Odzwierciadlają: wiedzę i umiejętności przedmiotowe, kompetencje fundamentalne i przekrojowe przeniesione na grunt przedmiotu, specyficzne dla przedmiotu elementy rozwijające sprawczość.
  • Specyfika i struktura przedmiotu
    Opis zawiera założenia merytoryczne i dydaktyczne, specyfikę przedmiotu, strukturę treści nauczania. Tu wskazane są również moduły realizowane w przedmiocie.
  • Efekty uczenia się
    Efekty podzielone są na działy wyodrębnione w strukturze przedmiotu. Formułowane są w 3 os. l.p. w trybie oznajmującym za pomocą czasowników operacyjnych. Wśród nich mogą być wydzielone fakultatywne efekty uczenia się. Przy efektach uczenia się składających się na moduł umieszczona jest stosowna adnotacja.
  • Wymagania w zakresie doświadczeń edukacyjnych
    Wspierają realizacje efektów uczenia się, opisując sytuacje edukacyjne, w których można je zdobywać. Rozwijają kompetencje przekrojowe i sprawczość.
  • Warunki realizacji przedmiotu, w tym istotne zasady nauczania
    Zapisy dotyczące metod nauczania oraz warunki, które musi zapewnić szkoła dla skuteczności procesu kształcenia, np. konieczna infrastruktura.

Jakie są przedmioty i siatka godzin?

Reforma przewiduje dostosowanie tygodniowych wymiarów godzin do aktualnych potrzeb uczniów. Tabela poniżej pokazuje, ile godzin tygodniowo przeznaczono na poszczególne przedmioty w nowej siatce.

Ramowy plan nauczania dla szkoły podstawowej, w tym szkoły podstawowej specjalnej, z wyjątkiem szkoły podstawowej specjalnej dla uczniów z niepełnosprawnośią intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym.

Jaki jest zakres zmian w poszczególnych przedmiotach?

Autorzy podstaw przygotowali szczegółowe kierunki zmian dla każdego przedmiotu. Poniżej znajdują się rozwijane sekcje z najważniejszymi założeniami. Kliknij nazwę przedmiotu, aby dowiedzieć się, jakie priorytety i nowe treści czekają na uczniów i nauczycieli.

Wychowanie przedszkolne

  • Wzmocnienie obszaru osobistego w celu rozwijania umiejętności emocjonalnych, takich jak empatia, samoregulacja czy wyrażanie uczuć.
  • Podkreślenie wartości zdrowia i dobrego samopoczucia – dobrostanu jako warunku skutecznego uczenia się i harmonijnego rozwoju.
  • Rozwijanie umiejętności rozwiązywania problemów, logicznego myślenia oraz wyciągania racjonalnych wniosków.
  • Rozwijanie poczucia sprawczości poprzez podejmowanie decyzji, planowanie działań i realizację własnych pomysłów.
  • Wykorzystywanie pojęć matematycznych i wiedzy ze świata techniki w praktyce.
  • Większy nacisk na rozwijanie naturalnej ciekawości dzieci oraz tworzenie im przestrzeni do samodzielnego i kreatywnego działania.

Edukacja wczesnoszkolna

  • Wspieranie aktywności badawczej dzieci w konstruowaniu, a nie odtwarzaniu wiedzy i umiejętności. 
  • Wzmocnienie kompetencji komunikacyjnych jako wsparcie w rozwoju i uczeniu się. 
  • Większy nacisk na rozwój kompetencji społeczno-emocjonalnych dzieci w zakresie rozumienia siebie, koncentracji oraz nawiązywania i podtrzymywania relacji z innymi. 
  • Rozwijanie poczucia sprawczości – tworzenie sytuacji edukacyjnych sprzyjających rozwijaniu samodzielności dzieci, sprawczości w działaniu, podejmowaniu decyzji, oddziaływaniu na rzeczywistość szkolną, partycypacji. 
  • Wsparcie rozwoju kreatywności i krytycznego myślenia oraz działania poprzez zróżnicowane formy aktywności: matematyczne, językowe, badawcze, artystyczne oraz zabawy i gry edukacyjne.

Język polski 

  • Mniej pojęć i terminów do opanowania: nacisk na rozwój podstawowych umiejętności (mówienia, pisania, słuchania i czytania).
  • Więcej swobody oraz czasu dla uczniów i nauczycieli na gruntowne kształcenie pożądanych umiejętności w praktyce oraz podczas pracy zespołowej.
  • Wzmocnienie interdyscyplinarności edukacji polonistycznej, realizacja modułów: filozoficznego, medialnego i kulturowego.
  • Przeciwdziałanie kryzysowi komunikacji: nacisk na prowadzenie dialogu, aktywne słuchanie, asertywną komunikację i tworzenie logicznie uporządkowanych wypowiedzi ustnych i pisemnych (wykorzystanie zasad grzeczności językowej i świadomego przeciwdziałania agresji i manipulacji).
  • Edukacja medialna: analiza i rozumienie tekstów użytkowych, publicystycznych, popularnonaukowych i medialnych; krytyczne korzystanie z przekazów medialnych, w tym rozpoznawanie fałszu i manipulacji; uwzględnienie zasad higieny cyfrowej i wykorzystania sztucznej inteligencji.

Języki obce nowożytne 

  • Uelastycznienie dokumentu – przygotowanie dodatkowego wariantu podstawy i przekazanie w ręce nauczycieli decyzji o realizowanym wariancie (wariantom przypisano poziomy z ESOKJ), przy jednoczesnym wskazaniu wariantu minimalnego do realizacji na danym etapie edukacyjnym i wskazaniu poziomu egzaminu ósmoklasisty.
  • Obligatoryjne i fakultatywne efekty uczenia się – w obrębie znajomości środków językowych (przy równoczesnej rezygnacji z poprzedzania aspektów tematycznych skrótem „np.”, co jednoznacznie definiuje katalog obligatoryjny).
  • Uszczegółowienie efektów uczenia się – w obrębie celu dotyczącego przetwarzania, tak by nauczyciele mieli jasność, jakie zadania są realizacją tych efektów, dodanie celu i efektów uczenia się związanych z umiejętnością uczenia się języków obcych w ogóle.
  • Priorytet: komunikacja ustna – podniesienie w dokumencie istotności komunikacji ustnej, a także rozumienia różnorodnych akcentów.
  • Podkreślenie w podstawie programowej do drugiego języka istoty komunikacji ustnej oraz pracy nad repertuarem środków językowych, w szczególności leksykalnych, przy równoczesnym ograniczeniu funkcji wskazujących na zagadnienia gramatyczne, np. czas przeszły tylko do wskazanych czasowników o wysokiej frekwencyjności w języku (ten efekt uczenia się został ograniczony do kilkunastu wskazanych w podstawie czasowników).

Matematyka 

  • Utrzymanie w podstawie podziału na dwa poziomy: klasy IV–VI i klasy VII–VIII. Każdy z tych poziomów ma inaczej sformułowane cele uczenia się i inny poziom formalizmu języka matematycznego.
  • Większy nacisk na rozumienie własności działań, podkreślenie relacyjnego charakteru matematyki.
  • Sprecyzowanie roli kalkulatora i aplikacji komputerowych w rozwijaniu umiejętności matematycznych.
  • Stopniowe budowanie umiejętności argumentacji i uzasadniania przez wszystkie lata od klasy czwartej do ósmej, rozwijanie przy tej okazji umiejętności komunikacyjnych.
  • Zwiększenie nacisku na dostrzeganie matematyki w otaczającym świecie i jej zastosowania w innych dziedzinach.
  • Opisanie umiejętności krytycznej interpretacji informacji oraz umiejętności oceniania, jakie wnioski dadzą się z nich wywieść, a jakie – nie.
  • Opracowanie modułu finansowego zbudowanego wokół poznawanych przez ucznia własności matematycznych.

Historia  

  • Zachowano tradycyjny, chronologiczny układ treści nauczania-uczenia się,
  • Zachowano zagadnienia propedeutyczne, jako wprowadzenie do kształcenia historycznego w klasie IV.
  • Wzrosła liczba godzin przeznaczonych na historię najnowszą – cezurą między II i III etapem edukacyjnym jest przełom XIX i XX wieku, dzięki czemu na historię współczesną przeznaczono dwa lata (klasy VII–VIII).
  • Wprowadzono ujednolicone zapisy efektów uczenia się.
    • ściślej niż dotychczas wskazują wymagane minimum wiadomości (pojęcia, postacie i daty, które powinien opanować każdy uczeń);
    • jednoznacznie nakazują pracę z szeroko rozumianymi źródłami (z epoki), mapami historycznymi i tekstami kultury;
    • zachęcają do wyrażania przez uczniów ocen i podejmowania dyskusji;
    • skłaniają do odniesienia omawianych zagadnień do współczesności lub do własnego regionu.
  • Silniej zaakcentowano wątki regionalne i lokalne.
  • Historię państwa i narodu polskiego przedstawiono na tle historii powszechnej.

Przyroda

  • Kontynuacja realizacji zajęć terenowych jako obligatoryjnych poprzez:
    • grupowanie w bloki zajęć przyrody (minimum 2 godziny),
    • kształcenie umiejętności (uczeń „rozpoznaje”, „bada”, „analizuje […] na podstawie obserwacji”, czemu sprzyjać ma propozycja konkretnych doświadczeń edukacyjnych,
    • możliwość realizacji zajęć w sposób kompleksowy, tj. podczas wyjścia w teren i badania np. gleby uczeń nie tylko określa jej barwę i uziarnienie, ale także sprawdza obecność organizmów żywych, określa ich cechy przystosowawcze czy też bada odczyn gleby.
  • Wprowadzanie w szkołach nauczania przez dociekanie naukowe.
  • Interdyscyplinarność – zwrócenie uwagi na zagadnienia i ich korelacje w zakresie biologii, chemii, geografii, fizyki, edukacji klimatyczno-środowiskowej, elementów edukacji zdrowotnej.
  • Wspieranie głębokiego uczenia się – poprzez wykorzystanie czasowników operacyjnych z wyższego poziomu taksonomicznego.
  • Urealnienie zapisów i zapewnienie czasu na uczenie się każdego ucznia (w tym uczniów ze SPE).
  • Nakreślenie wzajemnych połączeń między nauką, technologią, inżynierią i matematyką.
  • Zachęcenie do realizacji zajęć nie tylko w ławkach szkolnych i do bezpośredniego kontaktu z przyrodą.

Plastyka

  • Większa swoboda w wyborze i eksploatowaniu różnych form artystycznej wypowiedzi, środków wyrazu, materiałów, technik, tematów.
  • Skupienie na krytycznym myśleniu, a nie odtwarzaniu.
  • Inne spojrzenie na proponowane formy artystycznej wypowiedzi.
  • Rozszerzenie form artystycznej wypowiedzi o fotografię, film i inne formy charakterystyczne dla sztuki współczesnej.
  • Skoncentrowanie na procesie twórczym, a nie tylko efekcie końcowym.
  • Więcej odniesień do sztuki współczesnej.
  • Wprowadzenie efektów dotyczących dzielenia się swoimi odczuciami z odbioru dzieła, a także omawiania własnych prac plastycznych, udzielania i przyjmowania konstruktywnej informacji zwrotnej i jej wykorzystania.

Muzyka

  • Kompetencje przyszłości – kształtowanie umiejętności kreatywnego myślenia, współpracy w zespole, komunikacji oraz świadomej prezentacji swoich działań muzycznych.
  • Doświadczanie muzyki w działaniu – śpiew, gra na instrumentach, improwizacja i ruch z muzyką stanowią punkt wyjścia do dalszej pracy nad rozumieniem muzyki i jej kontekstu.
  • Korelacje międzyprzedmiotowe – integracja treści muzycznych z innymi dziedzinami nauki i sztuki (także z przedmiotami wchodzącymi w skład modułu kultura: historia, język polski, plastyka).
  • Personalizacja procesu uczenia się – elastyczność w doborze repertuaru, ról w projektach i środków wyrazu, dostosowanie ich do zainteresowań i możliwości uczniów.
  • Muzyka w środowisku cyfrowym – twórcze wykorzystanie narzędzi cyfrowych do nagrywania, edycji i prezentacji muzyki.
  • Wprowadzenie spójnej, czterodziałowej struktury – ułatwia planowanie nauczania, zapewnia równowagę między wykonawstwem, odbiorem i refleksją.
  • Obowiązkowe doświadczenia edukacyjne – gwarantują, że każdy uczeń realnie uczestniczy w wydarzeniach muzycznych i projektach rozwijających kompetencje społeczne i twórcze.
  • Zwiększona autonomia nauczyciela – możliwość doboru repertuaru, metod i form pracy zgodnie z potrzebami uczniów i specyfiką szkoły.
  • Większy nacisk na dobrostan ucznia – poprzez rozwój samoświadomości, relacji i świadomego korzystania z muzyki w celu wspierania emocji i zdrowia.

Zajęcia praktyczno-techniczne

  • Praktyczność i użyteczność działań – uczniowie wykonują konkretne zadania techniczne z zastosowaniem narzędzi, materiałów i urządzeń obecnych w ich codziennym otoczeniu (szkoła, dom, środowisko lokalne), ucząc się poprzez działanie.
  • Przygotowanie do dorosłości – zajęcia uczą radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami życia – od obsługi urządzeń domowych, przez planowanie wydatków i drobne naprawy, po odpowiedzialne gospodarowanie zasobami. Wprowadzają uczniów w świat obowiązków domowych, uczą zaradności, zarządzania czasem i działania ekonomicznego. Dają poczucie: „potrafię coś wymyślić, zaplanować, wykonać i zmodyfikować”.
  • Rozwijanie sprawczości – przedmiot wspiera samodzielność ucznia, buduje poczucie wpływu na otoczenie, uczy podejmowania decyzji, planowania działań i oceny ich efektów.
  • Kształtowanie postaw proekologicznych i odpowiedzialności za środowisko – przedmiot wprowadza uczniów w ideę zrównoważonego rozwoju, recyklingu i odpowiedzialnej konsumpcji, m.in. poprzez analizę „cyklu życia” wytworu technicznego.
  • Elastyczność i różnorodność treści – nauczyciel może dostosowywać tematykę projektów do lokalnych zasobów, tradycji technicznych i zainteresowań uczniów, a także do dostępnych warunków szkolnych.

Informatyka

  • Cele ogólne i wymagania programowe są przejrzyste i możliwe do zaakceptowania przez nauczyciela.
  • Nacisk na działanie ucznia i sprawczość – obowiązkowe doświadczenia edukacyjne, które angażują ucznia w działanie, np. projektowanie quizu, aplikacji, kampanii informacyjnych, analizę danych, działania na rzecz dobra wspólnego.
  • Rozwijanie kompetencji przekrojowych – uczeń uczy się współpracy, krytycznego myślenia, komunikacji, planowania, odpowiedzialności za własne działania. Informatyka rozwija kompetencje fundamentalne (cyfrowe, matematyczne, językowe), poznawcze (logiczne i algorytmiczne myślenie), społeczne i obywatelskie (współpraca, etyka, bezpieczeństwo). Fragmenty podstawy odnoszą się do edukacji medialnej, przyrodniczej, obywatelskiej i matematyczne.
  • Wzmacnianie autonomii nauczyciela – to on decyduje o doborze metod, narzędzi i środków dydaktycznych, dostosowując je do kontekstu szkoły i możliwości uczniów. Kluczowe są cele i efekty uczenia się, które można osiągać na różne sposoby.
  • Nowe treści – uwzględnia sztuczną inteligencję, analizę danych, uczenie maszynowe, a także rozszerza zagadnienia związane z cyberbezpieczeństwem, etyką cyfrową oraz wpływem technologii na środowisko.

Fizyka

  • Przesunięcie punktu ciężkości na rozumienie i działanie, a nie odtwarzanie z pamięci definicji i procedur: ograniczenie liczby wymagań szczegółowych i definicji na rzecz głębszego zrozumienia kluczowych zjawisk oraz praw fizyki i opanowania umiejętności operacyjnego ich zastosowania poprzez aktywne metody nauczania, w tym doświadczenia, demonstracje i obserwacje prowadzone przez uczniów.
  • Zwiększenie roli metody naukowej: wprowadzenie i konsekwentne stosowanie elementów metody dociekania naukowego (obserwacja, pytania, hipotezy, planowanie badania, analiza wyników, wnioskowanie) jako podstawowego sposobu poznawania świata oraz jako perspektywy łączącej wszystkie elementy nauki fizyki w spójną całość.
  • Lepsza korelacja z matematyką: eliminacja żmudnych obliczeń arytmetycznych (m.in. możliwość korzystania z kalkulatora); rezygnacja z obligatoryjnego przeliczania jednostek złożonych; wprowadzenie zasady, że uczeń może korzystać z własnoręcznie przygotowanej karty wzorów i przedrostków.
  • Więcej czasu na eksplorację, dyskusję i rozwijanie zainteresowań: zapewnienie czasu na eksperymentowanie, dyskusje, zgłaszanie i omawianie zagadnień, które interesują uczniów.
  • Zwiększenie sprawczości nauczyciela i ucznia: zapewnienie nauczycielom znacznie większej elastyczności w doborze treści i metod pracy (m.in. cały pierwszy dział efektów uczenia się, doświadczenia edukacyjne), aby mogli lepiej i z większą satysfakcją odpowiadać na potrzeby i zainteresowania uczniów; umożliwienie uczniom aktywnego udziału w planowaniu i realizacji części efektów uczenia się i doświadczeń edukacyjnych (m.in. omawianie zagadnień interesujących uczniów, badania doświadczalne, demonstracje).
  • Wprowadzenie działu poświęconego Ziemi i Kosmosowi. Dopasowanie obligatoryjnych efektów uczenia się tak, by przewidywany czas ich realizacji nie przekraczał zmniejszonego wymiaru godzin przewidzianego dla fizyki: część zagadnień fizycznych uwzględniono w podstawie programowej przyrody.
  • Określenie warunków niezbędnych do realizacji założeń nowej podstawy programowej, w tym liczebności grup, wyposażenia pracowni i dostosowania organizacji pracy szkoły.

Chemia

  • Jedną z istotnych w życiu umiejętności jest „przeprowadzenie krytycznej analizy informacji chemicznych, odróżnianie faktów od opinii oraz ocena wiarygodności źródła”. Ta selekcja i analiza są szczególnie ważne w XXI wieku, w czasie intensywnego rozwoju mediów społecznościowych.
  • Wsparcie głębokiego uczenia się – autorzy zastosowali czasowniki operacyjne z wyższych poziomów taksonomicznych, np. analizuje, bada, tworzy.
  • Więcej czasu na realizację poszczególnych zagadnień – zwiększy to swobodę pracy nauczyciela, pozwoli lepiej dostosować metody pracy, w tym z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, oraz przełoży się na lepsze wykorzystanie zdobytej wiedzy, umiejętności i postaw w przyszłości. Poprzednia podstawa programowa z roku 2017 miała dziesięć działów i 89 treści kształcenia. Propozycja nowej podstawy programowej ma siedem działów i ok. 60 efektów uczenia się.
  • Wprowadzenie modelowania przebiegu reakcji chemicznych, tworzenie modeli cząsteczek czy omawianie modeli drobinowych powstawania np. roztworu wodnego i jego rozcieńczania.
  • Autorzy skupili się na roli ucznia w procesie uczenia się. W nowej podstawie programowej nie będzie on biernym odbiorcą, ale aktywnym uczestnikiem.

Geografia

  • Rozumienie i wyjaśnianie przyczyn przyrodniczego, społeczno-gospodarczego i kulturowego zróżnicowania Polski i świata poprzez identyfikowanie relacji oraz współzależności.
  • Wykorzystanie technologii geoinformacyjnych.
  • Uczenie się poprzez dociekanie – budowanie wiedzy na podstawie własnych doświadczeń, aktywnego i dociekliwego kontaktu z otaczającym światem, zgodnie z założeniami koncepcji głębi wiedzy.
  • Problemowo-kompleksowy dobór i układ efektów uczenia się: koncentracja na bieżących problemach i wyzwaniach cywilizacyjnych – całościowe rozumienie bieżących, ważkich problemów współczesnego świata.
  • Formalne zapewnienie nauczycielom oraz uczniom warunków do decydowania o części efektów uczenia się:
    • efekty fakultatywne w każdym dziale,
    • pula doświadczeń edukacyjnych – przynajmniej trzy do zrealizowania.

Biologia

  • Podstawa programowa obejmuje zarówno efekty uczenia się, jak i doświadczenia edukacyjne, wspierające aktywność poznawczą, współpracę i samodzielne myślenie.
  • Obowiązek realizacji projektów, zajęć terenowych i eksperymentów, które pozwalają uczniom badać rzeczywistość i wyciągać własne wnioski
  • Nauczyciel staje się przewodnikiem ucznia w dociekaniu i eksperymentowaniu, w drodze do wiedzy i umiejętności, a także mentorem i uczestnikiem dialogu z uczniami – ta nowa rola nauczyciela wybrzmiewa w treści efektów uczenia się: uczeń działa, docieka, analizuje, wnioskuje, interpretuje, ocenia.
  • Spiralność i kumulatywność – w nauczaniu biologii obowiązują zasady spiralności, czyli cyklicznego powracania do zagadnień wcześniej omawianych, i kumulatywności, czyli nadbudowywania wiadomości i umiejętności przy każdym powrocie do zagadnienia wcześniej omawianego;
  • Większa autonomia i sprawczość nauczyciela – zarówno w wyborze kolejności realizacji treści, jak i metod pracy oraz materiałów dydaktycznych;.
  • Wprowadza fakultatywne efekty uczenia się, spośród których nauczyciel wraz z uczniami wybiera do realizacji co najmniej jeden.

Edukacja obywatelska

  • Głębsze rozumienie wybranych zjawisk, wyjście poza faktografię, urealnienie liczby efektów uczenia się.
  • Tworzenie okazji do praktycznego zaangażowania obywatelskiego.
  • Tworzenie okazji do doświadczania procedur demokratycznych.
  • Rozwój umiejętności obywatelskich opartych o praktyczne wykorzystanie zdobywanej wiedzy.
  • Tworzenie okazji do omawiania zagadnień bieżących.

Edukacja dla bezpieczeństwa

  • Ograniczenie zakresu treści teoretycznych i definicji.
  • Skupienie na umiejętnościach praktycznych: pierwsza pomoc, reagowanie w sytuacjach zagrożenia.
  • Rezygnacja z treści dotyczących strzelectwa na tym etapie.
  • Nauczyciele będą mieli znacznie więcej czasu na realizację poszczególnych efektów uczenia się, ćwiczenia praktyczne i symulacje oraz stosowanie metod aktywizujących.

Wsparcie Nowej Ery

Jesteśmy z nauczycielami przez cały rok – chcemy, by czuli, że nie są sami w obliczu nadchodzących zmian. Dlatego przygotowaliśmy specjalne przestrzenie, w których można znaleźć inspiracje, poradniki i materiały, gdy tylko zajdzie taka potrzeba.

Kampania Prawdziwa edukacja to Ty

Głos nauczycieli z raportu stał się impulsem do działań, które pokazują szkołę taką, jaka jest naprawdę — pełną relacji, empatii i codziennych decyzji, które mają znaczenie.

Dlatego powstał cykl „Krótka przerwa” – krótkie spotkania wideo i e-booki dr Ewy Jarczewskiej-Gerc, które pomagają odzyskać równowagę i energię w zawodzie.
Przejdź


Raport: Głos 10 tysięcy nauczycieli

Sprawdź, co nauczyciele mówią o swojej pracy.

Największe w Polsce badanie edukacyjne oczami praktyków – liczby, wnioski i cytaty bez filtra.

Pobierz raport

Więcej informacji