Informacje ogólne

  • Egzamin maturalny w „formule 2023” po raz pierwszy zostanie przeprowadzony:
    • w 2023 r. dla absolwentów 4-letniego LO,
    • w 2024 r. dla absolwentów 5-letniego technikum.
  • W roku 2023 i 2024 egzamin maturalny będzie przeprowadzany na podstawie wymagań egzaminacyjnych, a nie na podstawie wymagań podstawy programowej. Zmiana ta wynika głównie z konieczności dostosowania wymagań egzaminacyjnych do specyfiki kształcenia związanej z epidemią SARS-CoV-2.
  • W latach 2023 i 2024 na egzaminie maturalnym z biologii zrezygnowano z progu zdawalności (obowiązek ten zostanie wprowadzony od 2025 r.).
  • W zadaniach egzaminacyjnych szczególny nacisk zostanie położony na sprawdzanie umiejętności złożonych, takich jak:
    • znajomość różnorodności biologicznej i umiejętność wykorzystania nabytej wiedzy do rozwiązywania problemów biologicznych,
    • umiejętność naukowego rozumowania, argumentowania i wnioskowania,
    • rozumienie praw biologicznych, umiejętność dostrzegania współzależności między faktami biologicznymi i wyjaśniania związków przyczynowo-skutkowych,
    • umiejętność projektowania doświadczeń i obserwacji oraz analizowania i interpretowania wyników badań,
    • umiejętność stosowania prostej analizy statystycznej (średnia arytmetyczna, średnia ważona, dominanta, mediana, odchylenie standardowe) do opisu i interpretacji wyników badań,
    • umiejętność wykorzystania i przetwarzania informacji pochodzących z różnych źródeł, ich krytycznej analizy oraz formułowania opinii.

Najważniejsze zmiany na egzaminie maturalnym z biologii

  • Nowe czasowniki operacyjne – rozstrzygnij, udowodnij – obok czasowników, które pojawiały się już na wcześniejszych maturach, m.in.: podaj, wymień, określ, przedstaw, opisz, wykaż, uzasadnij, wyjaśnij, narysuj, skonstruuj, zaprojektuj, sformułuj hipotezę, problem badawczy i wniosek, oblicz.
  • Wyższy poziom trudności zadań, więcej skomplikowanych tekstów źródłowych, m.in. pochodzących z publikacji naukowych, w których używa się specjalistycznej terminologii.
  • Analiza statystyczna w zadaniach.
  • Więcej niż dotychczas zadań w wiązkach (nawet do sześciu podpunktów) sprawdzających wiadomości i umiejętności z różnych działów na podstawie wspólnego materiału źródłowego, np. tekstów źródłowych, wykresów, tabel.
  • Zadania oparte na bardziej skomplikowanych opisach doświadczeń.
  • Więcej niż dotychczas zadań, do których rozwiązania niezbędna jest umiejętność integrowania i wykorzystywania wiedzy z różnych działów biologii, a w niektórych przypadkach – także z innych dyscyplin naukowych.
  • Nowy typ zadań sprawdzających umiejętność formułowania własnej opinii z odpowiedziami: tak, nie, trudno powiedzieć i odpowiednim uzasadnieniem.
  • Kolorowe ilustracje do zadań

Zadania egzaminacyjne i sposoby ich punktowania

Arkusze egzaminacyjne od 2023 r.

Od 2023 r. w arkuszu egzaminacyjnym znajdzie się od 20 do 25 zadań. Łączna liczba punktów możliwych do uzyskania będzie wynosiła 60.

Rodzaj zadań Liczba zadań Łączna liczba punktów Udział w wyniku sumarycznym
zamknięte 6-8 10-15 30%
otwarte 14-17 45-50 ok 70%
RAZEM 20-25 60 100%

Zadania na egzaminie

W arkuszu egzaminacyjnym znajdą się zadania zarówno zamknięte, jak i otwarte. Zadania zamknięte to zadania, w których zdający wybiera odpowiedź spośród podanych. Natomiast zadania otwarte to zadania, w których zdający samodzielnie formułuje odpowiedź.

Wśród zadań zamkniętych będą m.in.:

  • zadania wielokrotnego wyboru,
  • zadania typu prawda–fałsz,
  • zadania na dobieranie.

Wśród zadań otwartych będą m.in.:

  • zadania z luką, wymagające uzupełnienia zdania albo zapisania odpowiedzi w formie jednego lub kilku wyrazów,
  • zadania wymagające krótkiej odpowiedzi, czyli napisania krótkiego tekstu

Zasady oceniania

ZADANIA ZAMKNIĘTE

  • Za poprawne rozwiązanie zadania zamkniętego będzie można otrzymać 1 lub 2 punkty. Maksymalną liczbę punktów otrzyma zdający, którego odpowiedź będzie pełna i poprawna.
  • Za zadania typu prawda/fałsz będzie można uzyskać 2 punkty, a nie 1 punkt, jak było dotychczas. Uczeń otrzyma 2 punkty za trzy poprawne odpowiedzi, 1 punkt – za dwie poprawne odpowiedzi, 0 punktów – za odpowiedź niespełniającą wymagań za 1 punkt albo za brak odpowiedzi.

ZADANIA OTWARTE

  • Za poprawne rozwiązanie zadania otwartego będzie można otrzymać 1, 2 lub 3 punkty.
  • Za rozwiązania zadań otwartych będą przyznawane pełne punkty.
  • W zadaniach za 2 lub 3 punkty będzie określony minimalny postęp, który musi zostać osiągnięty,
    aby zdający otrzymał kolejny punkt.


Za co uczeń straci punkty?

  • Odpowiedzi nieprecyzyjne, niejednoznaczne, niejasno sformułowane będą uznane za błędne.
  • Jeśli do jednego polecenia zdający poda kilka odpowiedzi, z których jedna będzie poprawna, a inne – błędne, to wówczas nie otrzyma punktów za żadną z nich.
  • Jeżeli informacje umieszczone w odpowiedzi – również te, które nie wynikają z treści polecenia – będą świadczyły o zasadniczych brakach w rozumieniu omawianego zagadnienia, to zdający nie otrzyma punktów.
  • Rozwiązanie zadania na podstawie założenia błędnego merytorycznie będzie uznane w całości za niepoprawne.
  • Rozwiązania zadań dotyczących doświadczeń (np. problemów badawczych, hipotez i wniosków) nieodnoszące się do doświadczenia przedstawionego w zadaniu i świadczące o braku jego zrozumienia nie będą punktowane.
  • W rozwiązaniach zadań rachunkowych oceniane będą metoda (przedstawiony tok rozumowania), wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku z odpowiednią dokładnością, wyrażonego za pomocą właściwej jednostki. Brak tych danych będzie skutkował brakiem punktów.


Materiały i przybory pomocnicze na egzaminie z biologii

Przybory pomocnicze, z których mogą korzystać zdający na egzaminie maturalnym z biologii, to:

  • linijka, kalkulator prosty, wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki.

Szczegółowe informacje dotyczące materiałów i przyborów pomocniczych, z których zdający (w tym osoby, którym dostosowano warunki przeprowadzenia egzaminu) mogą korzystać na egzaminie maturalnym, będą ogłaszane w Komunikacie Dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej.

Wymagania egzaminacyjne w latach 2023 i 2024

Egzamin maturalny dla pierwszych absolwentów zreformowanych szkół ponadpodstawowych (4-letniego liceum ogólnokształcącego oraz 5-letniego technikum) w latach 2023 i 2024 zostanie przeprowadzony na podstawie wymagań egzaminacyjnych umieszczonych w aneksie do Informatora o egzaminie maturalnym z biologii od roku 2022/2023, ogłoszonym 25 lutego 2022 r.

Ponadto 4 marca 2022 r. CKE zaprezentowała arkusz pokazowy, zgodny z tymi wymaganiami. Analiza wspomnianych dokumentów pozwala wskazać, które treści nauczania zawarte w wymaganiach szczegółowych podstawy programowej zostały dodane, które – wykreślone, a które – zmodyfikowane. Treści dodane to wymagania egzaminacyjne z zakresu podstawowego, które w pewnych punktach różniły się od wymagań z zakresu rozszerzonego. Zespół ekspertów uwzględnił jednak znaczną część uwag przekazanych do CKE i MEiN podczas prekonsultacji, przeprowadzonych na przełomie grudnia 2021 r. i stycznia 2022 r., dzięki czemu zniwelował te różnice. Jedynym wymaganiem z zakresu podstawowego, którego nie ma w wymaganiach z zakresu rozszerzonego, jest wymaganie III.3.5): „Uczeń przedstawia na podstawie analizy schematu znaczenie utleniania kwasów tłuszczowych”. Najwięcej usuniętych wymagań dotyczyło doświadczeń biologicznych (pozostawiono tylko nieliczne z nich), a także zagadnień z zakresu biotechnologii i ewolucjonizmu. W pliku pod linkiem przedstawiono podstawę programową do zakresu rozszerzonego wraz z treściami usuniętymi lub zmodyfikowanymi.

Przewodnik maturalny

 

Zawiera aktualne informacje przedmiotowe o nowej maturze. Umożliwia zapoznanie się z kluczowymi trudnościami maturalnymi i podpowiada, jak wspierać uczniów w przygotowaniach. W przewodniku zaprezentowano nową serię publikacji z cyfrowym wspomaganiem nauki NOWA Teraz matura.

zobacz

Portal dlanauczyciela.pl

Wspierasz maturzystów w przygotowaniach do egzaminu? Wejdź na dlanauczyciela.pl. Na początek znajdziesz tam wszystkie niezbędne dokumenty CKE:

  • informatory,
  • aneksy do informatorów,
  • arkusze pokazowe.

Sukcesywnie będziemy dodawać inne materiały – pomocne w planowaniu powtórek, omawianiu ważnych zagadnień egzaminacyjnych i tłumaczeniu trudnych zadań maturalnych.

przejdź do portalu

Materiały CKE

Zobacz także